Previous Mantra

Mantra 9

Sukta 15

तस्य व्रात्यस्य ।योऽस्य सप्तमः प्राणोऽपरिमितो नाम ता इमाः प्रजाः

tásya vrā́tyasya | yó ’sya saptamáḥ prā́ṇo ’párimito nā́ma | tā́ imā́ḥ prajā́ḥ

Of that Vrātya, the seventh vital breath—Aparimita by name—those are these Peoples, these progenies.

तस्यof him/its
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
व्रात्यस्यof the Vrātya (the consecrated/ascetic figure)
व्रात्यस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootव्रात्य (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
कर्तृ (relative subject)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof this/of him
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सप्तमःthe seventh
सप्तमः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective (ordinal)
Rootसप्तम (क्रमवाचक-प्रातिपदिक)
प्राणःbreath; life-force
प्राणः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
अपरिमितःimmeasurable; unlimited
अपरिमितः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootअ-परि-मित (कृदन्त/विशेषण-प्रातिपदिक; √मा ‘माने/मितौ’ + उपसर्ग परि, नञ्-अ)
नाम(by) name; as the name
नाम:
विशेषण/सम्बन्ध (naming/apposition)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
ताःthose
ताः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इमाःthese (here)
इमाः:
कर्तृ (appositional)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रजाःcreatures; offspring; beings
प्रजाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)

Rishi: Vrātya/Ātharvaṇa tradition (speculative)

Devata: Prajāḥ (offspring/subjects) identified with Prāṇa (Aparimita)

Chandas: Enumerative cadence

{"primary_rasa":"adbhuta","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"Wonder at limitless vitality moving into calm assurance about continuity.","listener_experience":"A feeling of spaciousness and hope regarding family/community future.","intensity":5}