Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 47

Sukta 2

इममिन्द्रं वह्निं पप्रिमन्वारभध्वं स वो निर्वक्षद् दुरितादवद्यात्। तेनाप हत शरुमापतन्तं तेन रुद्रस्य परि पातास्ताम्

imám índraṃ váhniṃ páprim ánv ārabhadhvaṃ sá vo nír vakṣad duritā́d avadyā́t | ténā́pa hata śárum ā́patantaṃ ténā́ rudrásya pári pātā stā́m ||

Lay hold on this Indra, bearer and protector; he shall lead you forth from evil and from blame. With him smite off the arrow as it flieth toward you; with him, from Rudra’s power, may ye be guarded round about—so be it.

इमम्this (acc.)
इमम्:
कर्म (विशेष्य-निर्देशकः)
TypePronoun/Determiner
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वह्निम्the bearer / fire-priest (vahni)
वह्निम्:
कर्म (इन्द्रस्य विशेषण/अप्पोज़िशन)
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक)
पप्रिम्filling, fulfilling
पप्रिम्:
कर्म-विशेषणम्
TypeAdjective (participle-like) / Kṛdanta
Root√पॄ (पूरणे) → पप्रि- (कृदन्त-प्रातिपदिक)
अनुalong, after
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
आरभध्वम्take hold (of), grasp; undertake
आरभध्वम्:
क्रिया (कर्तृ-सम्बन्धः: यूयम्)
TypeVerb
Rootआ-√रभ् (ग्रहणे/आरम्भे)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वःfor you / of you
वः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (सन्दर्भानुसार: ‘for you’)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
निःout, away
निः:
TypeIndeclinable
Rootनिस्/निः (उपसर्ग/अव्यय)
वक्षत्may (he) carry away
वक्षत्:
क्रिया (कर्तृ: सः)
TypeVerb
Root√वह् (वहने) → वक्षति (विशेष-रूप)
दुरितात्from misfortune/evil
दुरितात्:
अपादान
TypeNoun
Rootदुरित (प्रातिपदिक)
अवद्यात्from blame/defect, from sin
अवद्यात्:
अपादान
TypeNoun
Rootअवद्य (प्रातिपदिक)
तेनby that (with him/it)
तेन:
करण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अपaway
अप:
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग/अव्यय)
हतsmite, strike down
हत:
क्रिया-सहायक/विधेय
TypeParticiple / Kṛdanta
Root√हन् (हिंसायाम्) → हत (कृदन्त)
शरुम्the missile/arrow (harm)
शरुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootशरु (प्रातिपदिक)
अपतन्तम्falling, rushing down
अपतन्तम्:
कर्म-विशेषणम्
TypeParticiple / Kṛdanta
Rootआ-√पत् (पतने) → अपतन्त् (वर्तमान-कृदन्त)
तेनby that
तेन:
करण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रुद्रस्यof Rudra
रुद्रस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
परिaround
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
पाताःprotect
पाताः:
क्रिया (कर्तृ: त्वम्/इन्द्रः अभिप्रेतः)
TypeVerb
Root√पा (रक्षणे) → पातु (लोट्) / पाताः (वैदिक-रूप)
ताम्that (her/it)
ताम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

Rishi: Atharvanic tradition

Devata: Indra (primary); Rudra as the feared source of arrows

Chandas: Triṣṭubh-like (longer pādas; Atharvanic mixed meter)

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"bhayankara","emotional_arc":"Fear of attack → rallying courage → decisive deflection → secure enclosure.","listener_experience":"A felt shield; readiness and steadiness in the face of sudden threats.","intensity":8}