Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 31

Sukta 8

सूर्यश्चक्षुर्वातः प्राणं पुरुषस्य वि भेजिरे । अथास्येतरमात्मानं देवाः प्रायच्छन्नग्नये

sū́ryaś cákṣur vā́taḥ prāṇáṃ púruṣasya ví bhejire | áthāsyétaram ātmā́naṃ devā́ḥ prā́yacchann agnáye ||

The Sun took to him the eye; the Wind took to him the breath of the Person, distributing them apart. Then the Gods delivered over his other self unto Agni.

सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
चक्षुःeye, sight
चक्षुः:
कर्म
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक)
वातःwind
वातः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवात (प्रातिपदिक)
प्राणम्breath, vital air
प्राणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
पुरुषस्यof the man/person
पुरुषस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
विapart, asunder; distributively
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
भेजिरेthey apportioned/assigned
भेजिरे:
क्रिया
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
अस्यof him/this (person)
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इतरम्the other, the remaining
इतरम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootइतर (प्रातिपदिक)
आत्मानम्self, soul
आत्मानम्:
कर्म
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
प्रायच्छन्they gave, bestowed
प्रायच्छन्:
क्रिया
TypeVerb
Rootप्र + यम् (धातु)
अग्नयेto Agni
अग्नये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)

Rishi: Atharvanic speculative tradition (variable)

Devata: Sūrya, Vāta/Vāyu, Agni (as recipients of faculties)

Chandas: Anuṣṭubh

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From dynamic distribution (vi bhejire) to calm entrustment (prāyacchan).","listener_experience":"A sense of being supported by larger rhythms; relief in letting faculties be held by cosmic order.","intensity":5}