Mantra 32

Sukta 3

Sanskrit (Devanagari)

(२) ३२-४९ मन्त्रोक्ताः। ३२, ३८, ४१ (प्रथमा), ३२-४९ (सप्तमी) साम्नी त्रिष्टुप्, ३२, ३५,४२ (द्वितीया), ३२-४९ (तृतीया) ३३-३४, ४४-४८ (पञ्चमी) एकपदाऽऽसुरी गायत्री, ३२, ४१, ४३, ४७ दैवी जगती, ३८, ४४, ४६ (द्विo), ३२, ३५-४३, ४९ (पञ्चo) एकपदाऽऽसुर्यनुष्टुप्, ३२-४९ (षष्ठी) साम्न्यनुष्टुप्, ३२-४९ (प्रo) आर्च्यनुष्टुप्, ३७ (प्रo) साम्नी पङ्क्तिः, ३३, ३६, ४०, ४७-४८ (द्विo) आसुरी जगती, ३४, ३७, ४१, ४३, ४५ (द्विo) आसुरी पङ्क्तिः, ३४ (चo) आसुरी त्रिष्टुप्, ३५, ४६, ४८ (चo) याजुषी गायत्री, ३६-३७, ४० (चo) दैवी पङ्क्तिः ३८-३९ (चo) प्राजापत्या गायत्री, ३९ (द्विo) आसुर्युष्णिक्, ४२, ४५, ४९ (चo) दैवी त्रिष्टुप्, ४९ (द्विo) एकपदा भुरिक्साम्नी बृहती। ततश्चैनमन्येन शीर्ष्णा प्राशीर्येन चैतं पूर्व ऋषयः प्राश्नन्

IAST Transliteration

jyéṣṭhatas té prajā́ maríṣyatī́ty enam ā́ha

English Translation (Griffith/Whitney)

‘Beginning with thine eldest, thy progeny shall perish’—so spake he unto him.

Word by Word

• ततः: then; thereafter
• ततः: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (तद्-प्रातिपदिकात्; अव्यय)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• एनम्: him; this one
• एनम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (एतद्-प्रातिपदिक)

• अन्येन: with another
• अन्येन: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)

• शीर्ष्णा: with (his) head
• शीर्ष्णा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: शीर्षन् (प्रातिपदिक)

• प्राशी॒र्येन॑: he cut off / severed
• प्राशी॒र्येन॑: —
• Type: Verb
• Root: प्र + शॄ (धातु; ‘to cut/tear off, sever’)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• एतम्: this (one)
• एतम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (प्रातिपदिक)

• पूर्वे: former; earlier
• पूर्वे: Kartā
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)

• ऋषयः: seers
• ऋषयः: Kartā
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)

• प्राश्नन्: they ate; they consumed
• प्राश्नन्: —
• Type: Verb
• Root: प्र + अश् (धातु; ‘to eat/consume’)

Attribution

Rishi: Not stated in the provided input

Devata: Not a deity-centered verse; operative power is the curse-speech (vāc) and social order (prajā)

Chandas: Not specified for 11.3.33 in the provided input

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"raudra","secondary_rasa":"bhayankara","emotional_arc":"From threat-announcement to chilling inevitability.","listener_experience":"A sense of juridical doom; pressure on the heart and future-oriented anxiety.","intensity":8}