Mantra 12

Sukta 10

Sanskrit (Devanagari)

सर्वांल्लोकान्त्समजयन् देवा आहुत्यानया । बृहस्पतिराङ्गिरसो वज्रं यमसिञ्चतासुरक्षयणं वधम्

IAST Transliteration

sárvāṃl lokā́n samájayan devā́ ā́hutyā́nayā | bṛ́haspátir ā́ṅgiraso vájraṃ yám asíñcatāsurakṣáyaṇaṃ vadhám ||

English Translation (Griffith/Whitney)

All the worlds the Gods won wholly by this oblation. Bṛhaspati the Angirasa poured out—fashioned—the bolt which is the Asura-destroying smiting.

Word by Word

• सर्वान्: all
• सर्वान्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)

• लोकान्: worlds
• लोकान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)

• समजयन्: they conquered/overcame
• समजयन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √जि (जये) with उपसर्ग सम्

• देवाः: the gods
• देवाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• आहुत्या: by/with an oblation
• आहुत्या: करण
• Type: Noun
• Root: आहुति (प्रातिपदिक)

• अनया: by this
• अनया: करण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• बृहस्पतिः: Bṛhaspati
• बृहस्पतिः: कर्तृ
• Type: Noun (proper)
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक)

• आङ्गिरसः: the Āṅgirasa (descendant of Aṅgiras)
• आङ्गिरसः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective (patronymic)
• Root: आङ्गिरस (प्रातिपदिक)

• वज्रम्: the thunderbolt/weapon
• वज्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वज्र (प्रातिपदिक)

• यम्: which
• यम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• असिञ्चत: he poured/sprinkled
• असिञ्चत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √सिच् (सिञ्चति)

• असुरक्षयणम्: destroying the Asuras
• असुरक्षयणम्: कर्म
• Type: Adjective (compound)
• Root: असुर-क्षयण (समास; क्षयण from √क्षि/क्षय ‘to destroy/decay’ as action-noun)

• वधम्: slaying, slaughter
• वधम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वध (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Angiras/Bṛhaspati cycle attribution (contextual)

Devata: Bṛhaspati (and the victorious Devas; vajra as empowered instrument)

Chandas: Anuṣṭubh (probable; requires metrical confirmation)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From sacred action to awe-filled empowerment and decisive victory.","listener_experience":"A sense of ‘forging power’—heat, focus, and readiness to overcome obstacles.","intensity":8}