Mantra 2
Sukta 9
Sanskrit (Devanagari)
वेदिष्टे चर्म भवतु बर्हिर्लोमानि यानि ते । एषा त्वा रशनाग्रभीद् ग्रावा त्वैषोऽधि नृत्यतु
IAST Transliteration
vedíṣ ṭe cárma bhavatu barhír lómāni yā́ni te | eṣā́ tvā raśanā-grabhī́d grā́vā tvaiṣó ’dhí nṛtyatu ||
English Translation (Griffith/Whitney)
Let thy hide become the altar; thy hairs, what hairs are thine, the Barhis. This cord hath seized thee; upon thee let this pressing-stone dance.
Word by Word
वेदिष्टेon/at the altar
वेदिष्टे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootवेदि- (प्रातिपदिक; ‘वेदि’ = यज्ञवेदि/वेदी)
चर्म(your) hide/skin
चर्म:
कर्तृ (भवतु इत्यस्य)
TypeNoun
Rootचर्मन् (प्रातिपदिक)
भवतुlet it be / may it become
भवतु:
—
TypeVerb
Rootभू (धातु)
बर्हिःthe sacred grass (barhis)
बर्हिः:
कर्तृ (भवतु इत्यस्य)
TypeNoun
Rootबर्हिस् (प्रातिपदिक)
लोमानिhairs
लोमानि:
कर्तृ (भवतु इत्यस्य)
TypeNoun
Rootलोमन् (प्रातिपदिक)
यानिwhich
यानि:
विशेषण (लोमानि इत्यस्य) / सम्बन्धक
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एषाthis (female/this one)
एषा:
कर्तृ (अग्रभीत् इत्यस्य)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रशनयाwith a rope/band
रशनया:
करण
TypeNoun
Rootरशना (प्रातिपदिक)
अग्रभीत्seized / grasped
अग्रभीत्:
—
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु) + उपसर्ग आ-
ग्रावाthe pressing-stone (grāvan)
ग्रावा:
कर्तृ (नृत्यतु इत्यस्य)
TypeNoun
Rootग्रावन् (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एषःthis
एषः:
विशेषण (ग्रावा इत्यस्य)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अधिupon / over
अधि:
अधिकारण-सम्बन्ध (उपरि/अधिष्ठाने)
TypeIndeclinable
Rootअधि (अव्यय/उपसर्ग)
नृत्यतुlet (him/it) dance
नृत्यतु:
—
TypeVerb
Rootनृत् (धातु)
Attribution
Rishi: Atharvanic ritual tradition (variable).
Devata: Ritual implements (raśanā, grāvan) / the consecrated cow as focus
Chandas: Anuṣṭubh
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"raudra","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"From solemn setup to forceful seizure and stamping activation.","listener_experience":"A controlled severity—power harnessed through ritual mechanics.","intensity":6}