Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 18

Sukta 7

यस्य शिरो वैश्वानरश्चक्षुरङ्गिरसोऽभवन्। अङ्गानि यस्य यातवः स्कम्भं तं ब्रूहि कतमः स्विदेव सः

yásya śíro vaiśvānaráś cákṣur áṅgirasó ’bhavan | áṅgāni yásya yā́tavaḥ skámbhaṃ táṃ brūhi katamáḥ svíd eva sáḥ

Whose head became Vaiśvānara, whose eye the Aṅgirases; whose limbs are the Yātus—Skambha: tell thou of him, which one, pray, is he indeed?

यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी) / अधिकरण-सम्बन्धः
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-
शिरःhead
शिरः:
कर्तृ/विषय (प्रथमा) — ‘head (is)’
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
वैश्वानरःVaiśvānara (cosmic Agni)
वैश्वानरः:
समानााधिकरण-विशेषणम् (शिरः इत्यस्य) / विधेय-नाम
TypeNoun/Adjective
Rootवैश्वानर (प्रातिपदिक)
चक्षुःeye
चक्षुः:
कर्तृ/विषय (प्रथमा) — ‘eye (is)’
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक)
अङ्गिरसःthe Aṅgirases
अङ्गिरसः:
समानााधिकरण-विशेषणम् (चक्षुः इत्यस्य) / विधेय-नाम
TypeNoun
Rootअङ्गिरस् (प्रातिपदिक)
अभवन्became / were
अभवन्:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू (धातु)
अङ्गानिlimbs, members
अङ्गानि:
कर्तृ/विषय (प्रथमा) — ‘limbs (are)’
TypeNoun
Rootअङ्ग (प्रातिपदिक)
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-
यातवःYātus (demons/sorcerers)
यातवः:
समानााधिकरण-विशेषणम् (अङ्गानि इत्यस्य) / विधेय-नाम
TypeNoun
Rootयातु (प्रातिपदिक)
स्कम्भम्Skambha (the cosmic Support)
स्कम्भम्:
कर्म (ब्रूहि इत्यस्य) — ‘tell (me) Skambha’
TypeNoun
Rootस्कम्भ (प्रातिपदिक)
तम्him / that
तम्:
कर्म (ब्रूहि इत्यस्य) — ‘him/that’
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ब्रूहिtell, speak
ब्रूहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
कतमःwhich one? what sort?
कतमः:
विधेय-विशेषणम् (सः इत्यस्य) / प्रश्न
TypeAdjective/Pronoun
Rootकतम (प्रातिपदिक; प्रश्नवाचक-विशेषण)
स्वित्indeed? pray?
स्वित्:
TypeIndeclinable
Rootस्वित् (निपात/अव्यय)
एवjust, indeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
सःhe / that (one)
सः:
कर्तृ/विषय (प्रथमा)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

Rishi: Atharvanic Skambha-seer tradition (anukramaṇī attribution varies)

Devata: Skambha (with Vaiśvānara and Aṅgirases as body-members)

Chandas: Triṣṭubh-like (irregular)

{"primary_rasa":"adbhuta","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"From startling cosmic body-imagery to confident containment of threat.","listener_experience":"Awe with protective strength; fear is transmuted into a sense of mastery.","intensity":7}