Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 24

Sukta 3

यथा यशः प्रजापतौ यथास्मिन् परमेष्ठिनि । एवा मे वरणो मणिः कीर्तिं भूतिं नि यच्छतु तेजसा मा समुक्षतु यशसा समनक्तु मा

yáthā yáśaḥ prajāpátau yáthāsmín paraméṣṭhini | evā́ me varuṇó maṇíḥ kīrtíṃ bhūtíṃ ní yacchatu téjasā mā́ samúkṣatu yáśasā sám anaktu mā

As glory is in Prajāpati, as in this Most-Exalted One it is,—so may the Varuṇa-amulet for me hold fast fame and thriving; with splendour may it bedew me, with glory may it anoint me.

यथाjust as
यथा:
Adhikaraṇa (तुलनासूचक/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (avyaya)
यशःfame, glory
यशः:
Kartā (अस्ति/भवति-लुप्त क्रियायाः विषयः)
TypeNoun
Rootयशस् (प्रातिपदिक)
प्रजापतौin Prajāpati
प्रजापतौ:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootप्रजापति (प्रातिपदिक)
यथाjust as
यथा:
Adhikaraṇa (तुलनासूचक)
TypeIndeclinable
Rootयथा (avyaya)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
परमेष्ठिनिin the Highest One (Paramēṣṭhin)
परमेष्ठिनि:
Adhikaraṇa
TypeNoun/Title
Rootपरमेष्ठिन् (प्रातिपदिक)
एवso, just so
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव (avyaya)
मेfor me / my
मे:
Sampradāna (हित/लाभ-सम्बन्धः) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वरणःchoice, excellent; (here) the chosen/auspicious
वरणः:
Kartā (यच्छतु/समुक्षतु/समनक्तु इत्यस्य कर्ता)
TypeAdjective/Noun
Rootवरण (प्रातिपदिक)
मणिःamulet, jewel
मणिः:
Kartā (वरणः मणिः = ‘the amulet’ as agent)
TypeNoun
Rootमणि (प्रातिपदिक)
कीर्तिम्renown
कीर्तिम्:
Karma
TypeNoun
Rootकीर्ति (प्रातिपदिक)
भूतिम्prosperity, well-being
भूतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootभूति (प्रातिपदिक)
निdown, fully (prefix)
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग)
यच्छतुmay (it) bestow/hold fast
यच्छतु:
— (क्रिया)
TypeVerb
Root√यम् (यच्छति) + नि
तेजसाwith brilliance, with vigor
तेजसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
समुक्षतुmay (it) sprinkle/strengthen thoroughly
समुक्षतु:
— (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + √उक्ष् (उक्षति)
यशसाwith fame
यशसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootयशस् (प्रातिपदिक)
समनक्तुmay (it) anoint/endow completely
समनक्तु:
— (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + √अञ्ज् (अनक्ति)
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

Rishi: Atharvanic/Angirasic attribution (traditional lists vary).

Devata: Varuṇa-maṇi; with Prajāpati/Paramēṣṭhin as exemplars invoked by comparison.

Chandas: Anuṣṭubh

{"primary_rasa":"adbhuta","secondary_rasa":"shringara","emotional_arc":"From awe at cosmic exemplars to intimate self-anointing and uplift.","listener_experience":"Uplifted aspiration; confidence tempered by reverence.","intensity":6}