Mantra 17
Sukta 2
Sanskrit (Devanagari)
को अस्मिन् रेतो न्यऽदधात् तन्तुरा तायतामिति । मेधां को अस्मिन्नध्यौहत् को बाणं को नृतो दधौ
IAST Transliteration
kó asmín réto ny-àdadhāt tánturā́ tāyatām íti | medhā́ṃ kó asmínn ádhy-àuhat kó bā́ṇaṃ kó nṛtó dadhau ||
English Translation (Griffith/Whitney)
Who in this set down the seed—‘Let the thread, the giver, be stretched forth’? Who in this over-wove intelligence? who set the arrow? who established the human (office/act)?
Word by Word
कःwho?
कः:
कर्तृ (प्रश्नवाचकः) / विषय-निर्देशः
TypePronoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
अस्मिन्in this (one/thing)
अस्मिन्:
अधिकरण
TypePronoun
Rootइदम् (अयम्) सर्वनाम-प्रातिपदिक
रेतःseed, semen
रेतः:
कर्म
TypeNoun
Rootरेतस् (प्रातिपदिक)
निdown, into; (prefix)
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
अदधात्placed, put
अदधात्:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (डुधाञ्) धातु
तन्तुःthread, filament
तन्तुः:
कर्तृ/विषय (उपमान/नाम)
TypeNoun
Rootतन्तु (प्रातिपदिक)
आtowards; (prefix)
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
तातायिताम्let it be stretched/extended
तातायिताम्:
क्रिया (आज्ञा/विधिः)
TypeVerb
Rootतन् (तनू) धातु; (कारण/इच्छार्थ-प्रयोगः) तातायि- (वेदिक-रूप) + ताम्
इतिthus
इति:
—
TypeIndeclinable
Rootइति (निपात)
मेधाम्wisdom, intelligence
मेधाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमेधा (प्रातिपदिक)
कःwho?
कः:
कर्तृ (प्रश्नवाचकः)
TypePronoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
अधिकरण
TypePronoun
Rootइदम् (अयम्) सर्वनाम-प्रातिपदिक
अध्यौहत्bore/placed upon, brought in (laid on)
अध्यौहत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootवह् (वहति) धातु + अधि- (उपसर्ग) ; वेदिक-लुङ्-रूप
कःwho?
कः:
कर्तृ (प्रश्नवाचकः)
TypePronoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
बाणम्arrow
बाणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
कःwho?
कः:
कर्तृ (प्रश्नवाचकः)
TypePronoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
नृतःthe dancer; the one who dances
नृतः:
कर्तृ/विषय (प्रश्नवाचक-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootनृत (प्रातिपदिक) / नृत् (नर्तकः)
दधौhas placed, set
दधौ:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (डुधाञ्) धातु
Attribution
Rishi: Skambha/Brahman inquiry tradition (AV 10.2)
Devata: Prajāpati/Brahman (as arranger of faculties)
Chandas: Anuṣṭubh
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"adbhuta","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"Wonder at the hidden weaver → empowerment through directed force and vocation.","listener_experience":"A sense of being ‘made for’ something—energy gathers and aims.","intensity":6}