Sutra 12
Devanagari script
चलितशास्त्रस्तु शास्त्रादन्यथाभिनिविष्टबुद्धिरन्यायेन राज्यमात्मानं चोपहन्तीति ॥ कZ_०८.२.१२ ॥
Transliteration
calitaśāstras tu śāstrād anyathābhiniviṣṭabuddhir anyāyena rājyam ātmānaṃ copahantīti
Translation
But the one who has deviated from śāstra—his mind fixed in a course contrary to it—harms both the state and himself through injustice.
Word by Word
चलितशास्त्रःone who has deviated from the śāstra (a śāstra-defaulter)
चलितशास्त्रः:
TypeNoun (adjectival bahuvrīhi)
Rootचल् (चलति) / शास्त्र
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; विशेषणरूपेण (कः? चलितशास्त्रः)
तुbut, however
तु:
TypeParticle
Rootतु
Formअव्ययम्; विरोध/विशेषार्थे
शास्त्रात्from the śāstra
शास्त्रात्:
TypeNoun
Rootशास् (शास्ति) → शास्त्र
Formपञ्चमी-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गः; अपादानम् (कस्मात्?)
अन्यथाotherwise, in a different manner
अन्यथा:
TypeAdverb
Rootअन्यथा
Formअव्ययम्; प्रकारवाचकः
अभिनिविष्टबुद्धिःone whose mind/intellect is firmly set (obstinately fixed)
अभिनिविष्टबुद्धिः:
TypeNoun (tatpuruṣa compound)
Rootनि-विश् (विशति) / बुद्धि
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; ‘अभिनिविष्टा बुद्धिः यस्य’ इत्यर्थे (समासेन)
अन्यायेनby injustice, unlawfully
अन्यायेन:
TypeNoun
Rootन्याय / अ- (निषेध)
Formतृतीया-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; करणम्/हेतुः (केन?)
राज्यम्the kingdom/state
राज्यम्:
TypeNoun
Rootराज्य
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गः; कर्म (किम्?)
आत्मानम्himself
आत्मानम्:
TypeNoun (pronoun-like)
Rootआत्मन्
Formद्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; कर्म (कं?)
चand
च:
TypeConjunction
Rootच
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थे
उपहन्तिharms, destroys, brings ruin upon
उपहन्ति:
TypeVerb
Rootउप-हन् (हन्ति)
Formलट्-लकारः, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; सकर्मकः
इतिthus
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formअव्ययम्; वाक्यसमाप्त्यर्थे/उद्धरणचिह्नम्
Entities Mentioned
K
kingS
stateFAQs
Because unjust rule erodes legitimacy, provokes resistance, and destabilizes the ruler’s own security and survival.