Sutra 2

विरात्रे छन्नकुड्यच्छायासंचारिणं विरूपद्रव्याणामदेशकालविक्रेतारं जातवैरशयं हीनकर्मजातिं ॥ कZ_०४.६.०२f ॥

virātre channakuḍyacchāyāsaṃcāriṇaṃ virūpadravyāṇām adeśakālavikretāraṃ jātavairaśayaṃ hīnakarmajātiṃ

(One is suspect who) moves at night along concealed walls and shadows, sells unusual goods at improper places and times, harbors an established disposition of enmity, and is of degraded/violent occupational type.

विरात्रेat night / in the night-time
विरात्रे:
TypeNoun
Rootरात्रि
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन; (अव्ययीभाववत्) ‘विरात्रे’ = रात्रौ विशेषे/अतिरात्रौ
छन्नcovered, concealed
छन्न:
TypeParticiple
Rootछद्
Formकृदन्त; भूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; ‘छन्नः’ (समासे पूर्वपदत्वात् रूपम्)
कुड्यwall
कुड्य:
TypeNoun
Rootकुड्य
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग; (समासे) प्रातिपदिक
छायाshadow
छाया:
TypeNoun
Rootछाया
Formस्त्रीलिङ्ग; (समासे) प्रातिपदिक
संचारिणम्one who moves about, a prowler
संचारिणम्:
TypeParticiple
Rootचर्
Formकृदन्त; वर्तमानकृदन्त (णिनि/इनि-प्रत्ययान्त) ‘संचारिन्’; पुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन
विरूपdeformed, suspicious, improper
विरूप:
TypeAdjective
Rootविरूप
Formविशेषण; (समासे) प्रातिपदिक
द्रव्याणाम्of goods/commodities
द्रव्याणाम्:
TypeNoun
Rootद्रव्य
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी-बहुवचन
अदेशwrong place, improper locality
अदेश:
TypeNoun
Rootअदेश
Formपुंलिङ्ग; (समासे) प्रातिपदिक
कालtime
काल:
TypeNoun
Rootकाल
Formपुंलिङ्ग; (समासे) प्रातिपदिक
विक्रेतारम्seller, vendor
विक्रेतारम्:
TypeNoun (agent)
Rootवि√क्री
Formकृदन्त; तृच्-प्रत्ययान्त ‘विक्रेता’; पुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन
जातarisen, born
जात:
TypeParticiple
Rootजन्
Formकृदन्त; भूतकृदन्त (क्त); (समासे) प्रातिपदिक
वैरenmity, hostility
वैर:
TypeNoun
Rootवैर
Formनपुंसकलिङ्ग; (समासे) प्रातिपदिक
शयम्resort, abode, shelter
शयम्:
TypeNoun
Rootशय
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; ‘शय’ = शयन/आश्रय/निवास (अर्थे)
हीनlow, base, deficient
हीन:
TypeAdjective
Rootहीन
Formविशेषण; (समासे) प्रातिपदिक
कर्मdeed, occupation, conduct
कर्म:
TypeNoun
Rootकर्मन्
Formनपुंसकलिङ्ग; (समासे) प्रातिपदिक
जातिम्class, kind, type
जातिम्:
TypeNoun
Rootजाति
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन
S
suspected person
M
market authorities (implied)

FAQs

It helps detect fencing and stolen-property circulation by focusing on irregular market behavior that evades normal oversight.