Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 14

सप्तारत्निना तुल्यभोजनोऽष्टारत्निरत्यरालः ॥ कZ_०२.३१.१४ ॥

saptāratninā tulyabhojano'ṣṭāratniratyarālaḥ

An elephant of eight ratni (measure) consumes the same ration as one of seven ratni, but it is excessively curved/awkward (and thus undesirable).

सप्तरत्निनाby/with a king possessing seven ‘ratnas’ (royal constituents/treasures)
सप्तरत्निना:
TypeNoun (adjectival)
Rootसप्त + रत्निन्
Formतृतीया-एकवचनम्, पुंलिङ्गम्; रत्निन्-शब्दः (मतुप्/इनि-प्रत्ययान्तः) ‘रत्नयुक्तः’ इत्यर्थे; ‘सप्तरत्निना’ = ‘सप्तरत्नयुक्तेन (राज्ञा)’
तुल्यभोजनःone whose food/diet is the same (as another’s)
तुल्यभोजनः:
TypeNoun (adjectival)
Rootतुल्य + भोजन
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गम्; ‘तुल्यभोजनः’ = ‘तुल्यं भोजनं यस्य सः’ (बहुव्रीहिवत्-प्रयोगः, परन्तु रूपेण कर्मधारयसमासः)
अष्टरत्निःa king possessing eight ‘ratnas’
अष्टरत्निः:
TypeNoun (adjectival)
Rootअष्ट + रत्निन्
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गम्; रत्निन्-शब्दः; ‘अष्टरत्निः’ = ‘अष्टरत्नयुक्तः’
अति-अरालःvery crooked/devious (excessively indirect)
अति-अरालः:
TypeNoun (adjectival)
Rootअति + अराल
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गम्; ‘अत्यरालः’ = ‘अति अरालः’ (अति-उपसर्ग/अव्ययेन विशेषणम्)
E
elephant corps
P
procurement evaluators

FAQs

Bigger size alone is not a procurement advantage if it brings structural defects; the state should avoid paying maintenance for low utility.