Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 21

क्षुद्रपशुर्मनुष्यश्च सभारो माषकं दद्यात् शिरोभारः कायभारो गवाश्वं च द्वौ उष्ट्रमहिषं चतुरः पञ्च लभुयानं षड्गोलिङ्गं सप्त शकटम् पन्यभारः पादम् ॥ कZ_०२.२८.२१ ॥

kṣudrapaśur manuṣyaś ca sabhāro māṣakaṃ dadyāt śirobhāraḥ kāyabhāro gavāśvaṃ ca dvau uṣṭramahiṣaṃ caturaḥ pañca labhuyānaṃ ṣaḍ goliṅgaṃ sapta śakaṭam paṇyabhāraḥ pādam

For crossing-fees: a small animal and a man carrying a load shall pay one māṣaka; a head-load, a body-load, and a cow or horse shall pay two; a camel or buffalo shall pay four; (a heavier class) five; a light vehicle shall pay six; a goliṅga-type conveyance shall pay seven; a cart shall pay (as specified); and a load of merchandise shall pay one-fourth (of the standard unit).

क्षुद्रपशुःa small animal (minor livestock)
क्षुद्रपशुः:
TypeNoun
Rootक्षुद्रपशु
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
मनुष्यःa man/person
मनुष्यः:
TypeNoun
Rootमनुष्य
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चय-अव्यय
सभारःcarrying a load / laden
सभारः:
TypeAdjective
Rootस-भार
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; (सः) भारः यस्य सः
माषकम्a māṣaka (coin/weight unit)
माषकम्:
TypeNoun
Rootमाषक
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
दद्यात्should give/pay
दद्यात्:
TypeVerb
Rootदा
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
शिरोभारःhead-load (load carried on the head)
शिरोभारः:
TypeNoun
Rootशिरस्+भार
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
कायभारःbody-load (load carried on the body/back)
कायभारः:
TypeNoun
Rootकाय+भार
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
गवाश्वम्cattle-and-horse (as a pair/class)
गवाश्वम्:
TypeNoun
Rootगो+अश्व
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन (समाहार-द्वन्द्व)
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चय-अव्यय
द्वौtwo
द्वौ:
TypeNumeral
Rootद्वि
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-द्विवचन
उष्ट्रमहिषम्camel-and-buffalo (as a pair/class)
उष्ट्रमहिषम्:
TypeNoun
Rootउष्ट्र+महिष
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन (समाहार-द्वन्द्व)
चतुरःfour
चतुरः:
TypeNumeral
Rootचतुर्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन
पञ्चfive
पञ्च:
TypeNumeral
Rootपञ्च
Formसंख्यावाचक-अव्यय (अव्ययवत् प्रयोग)
लघुयानम्a light vehicle/cart
लघुयानम्:
TypeNoun
Rootलघु+यान
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
षट्six
षट्:
TypeNumeral
Rootषष्
Formप्रथमा (संख्यावाचक)
गोलिङ्गम्go-liṅga (a technical category/mark relating to cattle)
गोलिङ्गम्:
TypeNoun
Rootगो+लिङ्ग
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
सप्तseven
सप्त:
TypeNumeral
Rootसप्त
Formसंख्यावाचक-अव्यय (अव्ययवत् प्रयोग)
शकटम्a cart/wagon
शकटम्:
TypeNoun
Rootशकट
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
पन्यभारःload of merchandise/trade-goods
पन्यभारः:
TypeNoun
Rootपन्य+भार
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
पादम्a quarter (one-fourth share)
पादम्:
TypeNoun
Rootपाद
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; (अंशवाचक)
T
travellers
M
merchants/caravans
A
animals and vehicles

FAQs

A standardized, category-based user-fee schedule to reduce discretion, leakage, and disputes.