Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 34

कोद्रववरकोदारकप्रियङ्गूणां त्रिगुणमन्नं चतुर्गुणं व्रीहीणाम् पञ्चगुणं शालीनाम् ॥ कZ_०२.१५.३४ ॥

kodrava-varaka-udāraka-priyaṅgūṇāṃ triguṇam annaṃ caturguṇaṃ vrīhīṇām pañcaguṇaṃ śālīnām

For kodrava, varaka, udāraka, and priyaṅgu, the cooked meal (anna) is threefold; for common rice (vrīhi) it is fourfold; for śāli-rice it is fivefold.

कोद्रव-वरक-उदारक-प्रियङ्गूणाम्of kodrava, varaka, udāraka and priyaṅgu (types of grains)
कोद्रव-वरक-उदारक-प्रियङ्गूणाम्:
TypeNoun
Rootकोद्रव/वरक/उदारक/प्रियङ्गु
Formषष्ठी-बहुवचनम् (genitive plural); समाहार-गणना: ‘of kodrava, varaka, udāraka, and priyaṅgu’
त्रिगुणम्threefold; three times
त्रिगुणम्:
TypeAdjective
Rootगुण
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; ‘threefold / three times’ (agreeing with अन्नम्)
अन्नम्food; grain-ration
अन्नम्:
TypeNoun
Rootअन्न
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; कर्म/प्रमाणवाच्यं (the quantity of food)
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्; links the successive multipliers
चतुर्गुणम्fourfold; four times
चतुर्गुणम्:
TypeAdjective
Rootगुण
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; ‘fourfold / four times’ (elliptically with अन्नम्)
व्रीहीणाम्of rice (paddy)
व्रीहीणाम्:
TypeNoun
Rootव्रीहि
Formषष्ठी-बहुवचनम् (genitive plural); ‘of rice (paddy)’
पञ्चगुणम्fivefold; five times
पञ्चगुणम्:
TypeAdjective
Rootगुण
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; ‘fivefold / five times’ (elliptically with अन्नम्)
शालीनाम्of śāli rice (fine rice)
शालीनाम्:
TypeNoun
Rootशालि
Formषष्ठी-बहुवचनम् (genitive plural); ‘of śāli-rice (fine rice)’
K
kodrava
V
varaka
U
udāraka
P
priyaṅgu
A
anna (cooked meal)
V
vrīhi (rice)
Ś
śāli (fine rice)

FAQs

Fine rice typically yields more desirable/expanded cooked output per unit input (and is costlier); the state fixes multipliers to standardize issue and valuation by quality.