Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 4

कालातिपातने पादहीनं वेतनं तद्द्विगुणश्च दण्डः ॥ कZ_०२.१४.०४ ॥

kālātipātane pādahīnaṃ vetanaṃ taddviguṇaśca daṇḍaḥ

For delay beyond the stipulated time, the wage is reduced by one quarter, and a fine double that (reduced wage amount) is imposed.

कालातिपातनेin the case of delay / on exceeding the stipulated time
कालातिपातने:
TypeNoun
Rootअति-√पत् (पत् गतौ) / atipāta (noun-base)
Formनपुंसकलिङ्गे एकवचने सप्तमी; 'कालस्य अतिपातने' = समय-उल्लङ्घन-प्रसङ्गे
पादहीनम्reduced by one quarter
पादहीनम्:
TypeAdjective
Rootपाद + हीन (pp. of √हा/ही)
Formनपुंसकलिङ्गे एकवचने प्रथमा/द्वितीया; 'वेतनम्' इति विशेष्यस्य विशेषणम्
वेतनम्wages / remuneration
वेतनम्:
TypeNoun
Rootवेतन (noun-base)
Formनपुंसकलिङ्गे एकवचने प्रथमा/द्वितीया; कर्म/विषयः—भृतिः/परिश्रमिकम्
तत्that (same amount)
तत्:
TypePronoun
Rootतद् (pronoun-base)
Formनपुंसकलिङ्गे एकवचने प्रथमा/द्वितीया; अन्वयः—'तत् (वेतनम्)'
द्विगुणःdouble
द्विगुणः:
TypeAdjective
Rootद्वि + गुण (noun-base)
Formपुंलिङ्गे एकवचने प्रथमा; 'दण्डः' इति विशेष्यस्य विशेषणम्
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
दण्डःpenalty / fine
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड (noun-base)
Formपुंलिङ्गे एकवचने प्रथमा; विधेयः—दण्ड-निर्देशः
W
workers/contractors
S
state authority

FAQs

It reduces wage by one quarter and levies an additional fine of twice that amount.

Time is treated as a measurable public cost; sanctions combine reduced payment and punitive deterrence.