Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 28

लवणाध्यक्षः पाकमुक्तं लवणभागं प्रक्रयं च यथाकालं संगृह्णीयाद्विक्रयाच्च मूल्यं रूपं व्याजीं च ॥ कZ_०२.१२.२८ ॥

lavaṇādhyakṣaḥ pāka-muktaṃ lavaṇa-bhāgaṃ prakrayaṃ ca yathā-kālaṃ saṃgṛhṇīyāt vikrayāc ca mūlyaṃ rūpaṃ vyājīṃ ca

The Superintendent of Salt shall collect, at the proper time, the salt share (due to the state) and the purchase-price/advance (prakraya) for salt released for processing; and from sales he shall collect the price, along with the ‘rūpa’ fee and the ‘vyājī’ levy.

लवणाध्यक्षःthe superintendent of salt
लवणाध्यक्षः:
TypeNoun
Rootअध्यक्ष
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; समासः लवणस्य अध्यक्षः
पाकम्the processing/boiling (of salt)
पाकम्:
TypeNoun
Rootपाक
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; कर्म
उक्तम्as stated/laid down (previously)
उक्तम्:
TypeParticiple
Rootवच्
Formकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; ‘पाकम्’ इति विशेषणम्
लवणभागम्the salt share/levy (due)
लवणभागम्:
TypeNoun
Rootभाग
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; समासः लवणस्य भागः
प्रक्रयम्the pre-sale/advance-sale (proceeds/arrangement)
प्रक्रयम्:
TypeNoun
Rootप्रक्रय
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; कर्म
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
यथाकालम्at the proper time / in due season
यथाकालम्:
TypeIndeclinable (Adverbial)
Rootयथा
Formअव्ययीभावसमास; क्रियाविशेषणम्
संगृह्णीयात्should collect/receive
संगृह्णीयात्:
TypeVerb
Rootसम्-ग्रह्
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; ‘should collect/receive’
विक्रयात्from the sale
विक्रयात्:
TypeNoun
Rootविक्रय
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-एकवचन; अपादान/हेतौ—‘from sale’
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
मूल्यम्the price/value (amount)
मूल्यम्:
TypeNoun
Rootमूल्य
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; कर्म
रूपम्cash/coin (specie)
रूपम्:
TypeNoun
Rootरूप
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; कर्म
व्याजीम्the additional charge/fee (vyājī)
व्याजीम्:
TypeNoun
Rootव्याजी
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; कर्म
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
L
lavaṇādhyakṣa (Superintendent of Salt)
S
salt producers/processors
B
buyers

FAQs

It captures revenue at multiple control points—production/processing authorization and market sale—reducing leakage and stabilizing fiscal intake.