Adhyaya 83: Description of the Bhadrāśva and Ketumāla Regions: Niṣadha’s Western Janapadas and River Systems
Bhadrāśva–Ketumāla–Niṣadha-janapada-nadī-varṇanam
Ancient-Geography
Dieses Adhyaya steht im didaktischen Rahmen der Unterweisung zwischen Varāha und Pṛthivī; in den überlieferten Zeilen spricht jedoch unmittelbar Rudra und erteilt eine kosmographische Belehrung. Der Text setzt die geordnete Darstellung der irdischen Gliederungen fort, nennt Bhadrāśva und Ketumāla und wendet sich dann der Westseite von Niṣadha zu, wo Gebirgszüge als Kulaparvatas aufgeführt und die damit verbundenen Janapadas (Länder und menschliche Siedlungsräume) benannt werden. Es heißt, die Bevölkerungen seien durch diese Ortsnamen zu verstehen, und die Abhängigkeit vom Wasser wird betont: Die Janapadas „trinken“ die Flüsse, die in den benachbarten Bergen entspringen. Es folgt ein Verzeichnis der wichtigsten Flüsse, mit dem Hinweis, dass unzählige kleinere Gewässer verbleiben; so wirkt das Kapitel als geographischer Index, der Berge, Gemeinwesen und Flussökologien verknüpft.
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 83
Verse 1
रुद्र उवाच।
Rudra sprach:
Verse 2
निसर्ग एष भद्राश्वानां कीर्तितः केतुमालानां विस्तरेण कथितम्।
Diese natürliche Ordnung von Bhadrāśva ist dargelegt worden; die von Ketumāla wurde ausführlich beschrieben.
Verse 3
नैषधस्याचलेनद्रस्य पश्चिमेन कुलाचलजनपदनद्यः कीर्त्यन्ते।
Westlich des Bergfürsten Naiṣadha werden die Kulācala-Gebirgszüge, die Länder und die Flüsse aufgezählt.
Verse 4
तथा च विशाखकम्बलजयन्तकृष्णहरिताशोकवर्द्धमानाः इत्येतॆषां सप्तकुलपर्वतानां कोटिशः प्रसूतिः।
Und ebenso—Viśākha, Kambala, Jayanta, Kṛṣṇa, Haritāśoka und Varddhamāna—von diesen sieben Sippenbergen gibt es Vermehrungen in unzähligen Mengen (wörtl. in Krores).
Verse 5
तन्निवासिनो जनपदास्तन्नामान एव द्रष्टव्याः।
Die dort bewohnten Länder (Janapadas) sind so zu verstehen, dass sie eben jene Namen tragen.
Verse 6
तद्यथा सौरग्रामात्तसांतपो कृतसुराश्रवण कम्बलमाहेयाचलकूटवासमूलतपक्रौञ्चकृष्णाङ्गमणिपङ्कजचूडमलसोमीयसमुद्रान्तक कुरकुञ्चसुवर्णः तटकुह श्वेताङ्गकृष्णपाटविदकपिलकर्णिकमहिषकुब्जकरनाटमहोट्कटशुकनासगजभूमककुरञ्जन मनाहकिकिङ्किसपार्णभौमकचोरकधूमजन्म अङ्गारजातिवनजीवलौकिलवाचां सहाङ्गमधुरेयशुकेचकेयश्रवणमत्त कासिकगोदावामकुलपञ्जावर्ज्जहमोदशालक एते जनपदास्तत्पर्वतोत्था नदीः पिबन्ति।
Nämlich: Sauragrāma, Attasāṁtapa, Kṛtasurāśravaṇa, Kambala, Māheya, Acalakūṭavāsa, Mūlatapa, Krauñca, Kṛṣṇāṅgamaṇi, Paṅkajacūḍa, Malasomīya, Samudrāntaka, Kurakuñca, Suvarṇa, Taṭakuha, Śvetāṅga, Kṛṣṇapāṭa, Vidaka, Kapilakarṇika, Mahiṣakubja, Karṇāṭa, Mahotkaṭa, Śukanāsa, Gajabhūmaka, Kurañjana, Manāhaka, Kiṅkisa, Pārṇa, Bhaumaka, Choraka, Dhūmajanma, Aṅgārajāti, Vanajīva, Laukilavācāṁ, Sahāṅga, Madhureya, Śukecake, Yaśravaṇamatta, Kāsika, Godāvāma, Kulapañjā, Varjjaha, Modaśālaka—diese Länder trinken die Flüsse, die aus jenen Bergen entspringen.
Verse 7
तद्यथा प्लक्षा महाकदम्बा मानसि श्यामा सुमेधा बहुला विवर्णा पुण्खा माला दर्भवती भद्रानदी शुकनदी पल्लवा भीमा प्रभञ्जना काम्बा कुशावती दक्षा कासवती तुङ्गा पुण्योदा चन्द्रावती सुमूलावती ककुद्मिनी विशाला करन्टका पीवरी महामाया महिषी मानुषी चण्डा एता नदीः प्रधानाः।
Nämlich: Plakṣā, Mahākadambā, Mānasī, Śyāmā, Sumedhā, Bahulā, Vivarṇā, Puṅkhā, Mālā, Darbhavatī, Bhadrānadī, Śukanadī, Pallavā, Bhīmā, Prabhañjanā, Kāmbā, Kuśāvatī, Dakṣā, Kāsavatī, Tuṅgā, Puṇyodā, Candrāvatī, Sumūlāvatī, Kakudminī, Viśālā, Karaṇṭakā, Pīvarī, Mahāmāyā, Mahiṣī, Mānuṣī und Caṇḍā—dies sind die vornehmsten Flüsse.
Verse 8
शेषाः क्षुद्रनद्यः सहस्रशश्चेति।
Die übrigen Flüsse sind geringere; ihrer gibt es tausendfach, so heißt es.
Frequently Asked Questions
The chapter is primarily descriptive rather than prescriptive: it models a cosmographical method that links mountains, settlements, and rivers, implicitly presenting environmental dependency (human habitation relying on mountain-born waters) as a structural principle of terrestrial order.
No explicit chronological markers (tithi, nakṣatra, māsa) or seasonal timings are stated in the provided passage; the content functions as a geographic catalogue rather than a ritual calendar.
Environmental balance is conveyed through hydrological causality: janapadas are said to drink rivers arising from nearby mountains, presenting river systems as the sustaining infrastructure of human regions and implying that terrestrial stability depends on the integrity of mountain–river relationships.
The passage attributes speech to Rudra but does not provide genealogies, royal dynasties, or named sage lineages; the emphasis remains on place-names (janapadas), mountain systems (kulaparvatas), and river lists.