HomeUpanishadsKaivalyaVerse 17
Previous Verse
Next Verse

Verse 17

Kaivalya

जाग्रत्स्वप्नसुषुप्त्यादिप्रपञ्चं यत्प्रकाशते । तद्ब्रह्माहमिति ज्ञात्वा सर्वबन्धैः प्रमुच्यते ॥१७॥

जाग्रत्-स्वप्न-सुषुप्ति-आदि-प्रपञ्चम् । यत् । प्रकाशते । तत् । ब्रह्म । अहम् । इति । ज्ञात्वा । सर्व-बन्धैः । प्रमुच्यते ॥

jāgrat-svapna-suṣupty-ādi-prapañcaṃ yat prakāśate | tad brahmāham iti jñātvā sarva-bandhaiḥ pramucyate ||17||

Das, wodurch die vielfältige Welt von Wachen, Traum, Tiefschlaf und dergleichen erleuchtet wird—wer erkennt: „Ich bin jenes Brahman“, wird von allen Fesseln befreit.

That by which the manifold (world) of waking, dream, deep sleep, and so on is illumined—having known ‘I am that Brahman,’ one is released from all bonds.

Sākṣī-caitanya (witness-consciousness) and mokṣa through jñānaMahavakya: Explicitly aligns with ‘अहं ब्रह्मास्मि’ (Bṛhadāraṇyaka) as the liberating knowledge-formula.AtharvaAtharva-śākhā (Kaivalya Upaniṣad; commonly transmitted within Atharvaṇic corpus) ShakhaChandas: Anuṣṭubh (śloka-style)