Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 49

अद्यापि तज्जलस्पर्शात्सुपवित्रो धरातले । यः स्नानं सूर्यवारेण कुरुतेऽर्कोदयं प्रति । तस्य नाशं द्रुतं यांति गलगंडादिका इह

adyāpi tajjalasparśātsupavitro dharātale | yaḥ snānaṃ sūryavāreṇa kurute'rkodayaṃ prati | tasya nāśaṃ drutaṃ yāṃti galagaṃḍādikā iha

Noch heute wird man durch die Berührung jenes Wassers auf Erden überaus gereinigt. Wer dort an einem Sonntag badet, dem Sonnenaufgang zugewandt, bei dem vergehen Leiden wie Kropf und dergleichen schnell in dieser Welt.

अद्यापिeven today; still
अद्यापि:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअद्य + अपि (अव्यय)
Formअव्ययसमूह; कालवाचक (adverb)
तत्of that
तत्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; ‘जल’ इत्यस्य सम्बन्धी (in compound)
जलwater
जल:
Sambandha (Compound member/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासाङ्ग (compound member)
स्पर्शात्from (the) touch
स्पर्शात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootस्पर्श (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; हेत्वर्थे
सुपवित्रःvery pure
सुपवित्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसु + पवित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम्
धरातलेon the surface of the earth
धरातले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootधरातल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुष (धरायाः तलम्)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धसूचक
स्नानम्bathing
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
सूर्यवारेणon Sunday; by the Sun-day
सूर्यवारेण:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootसूर्य + वार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; तत्पुरुष (सूर्यस्य वारः)
कुरुतेdoes; performs
कुरुते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
अर्कोदयम्sunrise
अर्कोदयम्:
Karma (Goal as object with prati/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्क + उदय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष (अर्कस्य उदयः)
प्रतिtowards
प्रति:
Sambandha (Directional/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्गसदृश-अव्यय; दिशार्थक (towards)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
नाशम्destruction
नाशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootद्रुत (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-द्वितीया-एकवचन (adverbial accusative)
यान्तिgo; come to
यान्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
गलगण्डादिकाःgoitre and other (diseases)
गलगण्डादिकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगलगण्ड + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; तत्पुरुष (गलगण्डः आदिः येषाम्)
इहhere
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (here)

Sūta (deduced)

Tirtha: Gomukha Tīrtha

Type: kund

Listener: Māhātmya audience

Scene: At sunrise on a Sunday, a devotee stands in the tīrtha waters facing Surya; golden rays touch the water; symbolic ‘disease’ figures dissolve, indicating healing of goitre and ailments.

S
Sūrya (Arka)
G
Gomukha-tīrtha (implied)
G
Gaṅgā (implied via prior verses)

FAQs

Faithful tīrtha-practice purifies and is portrayed as restoring harmony of body and spirit under dharma.

Gomukha-tīrtha, whose water-touch is praised as supavitro (highly purifying).

Perform snāna on Sunday (sūryavāra), oriented toward sunrise (arkodayaṃ prati).