Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 43

तथाहं चैत्रमासस्य चतुर्दश्यां नगात्मज । कृष्णायां स्वयमागत्य शृंगे मुख्यतमे तव

tathāhaṃ caitramāsasya caturdaśyāṃ nagātmaja | kṛṣṇāyāṃ svayamāgatya śṛṃge mukhyatame tava

Ebenso, o Sohn des Berges, werde ich am vierzehnten Tag der dunklen Monatshälfte im Monat Caitra selbst hierher kommen, auf deinen vorzüglichsten Gipfel.

तथाlikewise, thus
तथा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: in that manner/likewise)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चैत्रमासस्यof the month of Caitra
चैत्रमासस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootचैत्र + मास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (चैत्रस्य मासः)
चतुर्दश्याम्on the fourteenth lunar day
चतुर्दश्याम्:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootचतुर्दशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
नगात्मजO son of the mountain
नगात्मज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनग + आत्मज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (नगस्य आत्मजः)
कृष्णायाम्in the dark fortnight
कृष्णायाम्:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootकृष्णा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; पक्षविशेषे (कृष्णपक्षे)
स्वयम्personally
स्वयम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formस्वयम्-शब्दः (indeclinable: emphatic/reflexive adverb)
आगत्यhaving come
आगत्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootआ + गम् (धातु) + ल्यप्
Formक्त्वान्त/ल्यबन्त अव्यय (Gerund/Absolutive)
शृङ्गेon the peak
शृङ्गे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
मुख्यतमेon the most principal (peak)
मुख्यतमे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुख्यतम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तमप्-प्रत्यय (superlative)
तवof you, your
तव:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन

Indra (Sahasrākṣa) (contextual; inferred from following verse)

Tirtha: Hāṭakeśvara-śṛṅga (main peak)

Type: peak

Listener: naga-ātmaja (son of the mountain)

Scene: Indra promises to arrive personally on Caitra month’s dark-fortnight fourteenth, descending upon the mountain’s foremost peak.

C
Caitra
K
Kṛṣṇa-pakṣa
C
Caturdaśī
H
Hāṭakeśvara (implied by next verse)

FAQs

Auspicious time (tithi and month) intensifies the merit of visiting a tīrtha and worshipping at its sacred summit.

The “most excellent peak” within the Nāgarakhaṇḍa tīrtha-setting, connected to the worship of Hāṭakeśvara.

The timing is prescribed: Caitra month, dark fortnight, fourteenth lunar day (caturdaśī) for arriving and worshipping at the peak.