Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 27

Devanagari script

बहुपादा विपादाश्च एकपादास्तथापराः । तथान्याश्चार्धपादाश्च अधोवक्त्रा विभीषणाः

Transliteration

bahupādā vipādāśca ekapādāstathāparāḥ | tathānyāścārdhapādāśca adhovaktrā vibhīṣaṇāḥ

Translation

Einige hatten viele Füße, andere zwei, und wieder andere nur einen. Manche hatten nur einen halben Fuß, und einige —schreckenerregend— trugen das Gesicht nach unten gewandt.

Word by Word

• बहुपादाः: many-footed (fem. pl.)
• बहुपादाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: बहु (प्रातिपदिक) + पाद (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; बहुव्रीहिः—"बहवः पादाः यस्याः" (having many feet)

• विपादाः: two-footed
• विपादाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वि (उपसर्ग) + पाद (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (irregular/poetic form for 'two-footed')

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• एकपादाः: one-footed
• एकपादाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक) + पाद (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहिः—"एकः पादः यस्याः" (one-footed)

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय, प्रकारवाचक (adverb: 'thus/likewise')

• अपराः: others
• अपराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अपर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (others)

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय, प्रकारवाचक

• अन्याः: others
• अन्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (other)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात

• अर्धपादाः: half-footed
• अर्धपादाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अर्ध (प्रातिपदिक) + पाद (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहिः—"अर्धः पादः यस्याः" (half-footed)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात

• अधोवक्त्राः: downward-faced
• अधोवक्त्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अधस् (अव्यय/प्रातिपदिक) + वक्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहिः—"अधः वक्त्रं यस्याः" (having face downward)

• विभीषणाः: terrifying
• विभीषणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: विभीषण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (terrifying)

Speaker

Unspecified (narrator within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya; likely Sūta)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A procession-like vision of grotesque, otherworldly beings: some many-footed, some two-footed, some one-footed, some half-footed; some with faces turned downward, looming at the edge of a sacred landscape, suggesting a liminal boundary near a tīrtha.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It dramatizes spiritual testing: the pilgrim must keep discernment and devotion even amid frightening sights.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The immediate verse does not state the tīrtha name; it sits within the broader Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit prescription is present.