Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

Devanagari script

श्रीब्रह्मोवाच । एषा शुभानना साध्वी मत्प्रसादाद्भविष्यति । सुभद्रा नाम विख्याता वीरसूः पतिवल्लभा

Transliteration

śrībrahmovāca | eṣā śubhānanā sādhvī matprasādādbhaviṣyati | subhadrā nāma vikhyātā vīrasūḥ pativallabhā

Translation

Śrī Brahmā sprach: „Durch meine Gnade wird sie eine tugendhafte Frau mit glückverheißendem Antlitz werden. Sie wird unter dem Namen Subhadrā berühmt sein — Mutter von Helden und ihres Gatten Geliebte.“

Word by Word

• श्री: venerable, auspicious (honorific)
• श्री: Sambandha (Honorific/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; honorific prefix used with speaker tag

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• एषा: this (she)
• एषा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• शुभानना: fair/auspicious-faced
• शुभानना: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक) + आनन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; karmadhāraya: ‘auspicious-faced’

• साध्वी: virtuous woman
• साध्वी: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: साध्वी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; adjective ‘virtuous’

• मत्: my
• मत्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; genitive ‘my’ (in compound)

• प्रसादात्: from grace
• प्रसादात्: Apadana (Source/Cause/अपादान)
• Type: Noun
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; ablative singular

• भविष्यति: will become
• भविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (भविष्यत्/Future), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• सुभद्रा: Subhadrā
• सुभद्रा: Karta-sāmānādhikaraṇya (Apposition/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सुभद्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; proper name

• नाम: by name
• नाम: Sambandha (Naming/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; नामनिर्देशक (particle indicating name)

• विख्याता: renowned
• विख्याता: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ख्यात् (धातु) → विख्यात (कृदन्त, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘renowned’

• वीरसूः: mother of heroes
• वीरसूः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वीर (प्रातिपदिक) + सू (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; tatpuruṣa: ‘mother of heroes’

• पतिवल्लभा: beloved of her husband
• पतिवल्लभा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पति (प्रातिपदिक) + वल्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; tatpuruṣa: ‘beloved of (her) husband’

Speaker

Brahmā

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Brahmā pronounces the boon: the sister now appears with an auspicious, radiant face; a subtle transformation moment—equine aspect dissolving into serene beauty; the name 'Subhadrā' is proclaimed.

Characters & Entities

• Brahmā
• Subhadrā
• Viṣṇu

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine blessing is portrayed as restoring auspiciousness and establishing dharmic virtues and good fortune.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse does not specify a site; it supports the chapter’s larger tīrtha-māhātmya narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual is stated here; it is the boon’s content and the naming of Subhadrā.