Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 30

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा विहस्य विहगाधिपः । प्रोवाच वासुदेवं च तां विलोक्य चिरं द्विजाः

sūta uvāca | tasya tadvacanaṃ śrutvā vihasya vihagādhipaḥ | provāca vāsudevaṃ ca tāṃ vilokya ciraṃ dvijāḥ

Sūta sprach: „Als er jene Worte vernahm, lächelte der Herr der Vögel; und nachdem er sie lange betrachtet hatte, sprach er zu Vāsudeva — o ihr zweimal Geborenen, ihr Weisen.“

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
तस्यof him/of that (one)
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे (contextual), षष्ठी विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम; विशेषणम् (qualifying वचनम्)
वचनम्speech/statement
वचनम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having heard)
विहस्यhaving laughed
विहस्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवि + हस् (धातु)
Formल्यप्/क्त्वान्त-अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having laughed/smiled)
विहगाधिपःthe lord of birds (Garuḍa)
विहगाधिपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविहग + अधिप (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (विहगानाम् अधिपः); पुंलिङ्गे, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
प्रोवाचsaid
प्रोवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
वासुदेवम्Vāsudeva
वासुदेवम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवासुदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
ताम्her
ताम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
विलोक्यhaving looked at
विलोक्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवि + लोक् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having looked at)
चिरम्for a long time
चिरम्:
Kala-adhikarana (Temporal adjunct/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootचिरम् (अव्यय/नपुंसक-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time: for a long time)
द्विजाःO twice-born (brāhmaṇas)
द्विजाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; सम्बोधनार्थे अपि पाठान्तरसंभावना (could be vocative in context)

Sūta (narrator)

Type: kshetra

Listener: Dvijāḥ (assembled sages)

Scene: Narrative zoom-out: Sūta as storyteller in the foreground (or implied), while the divine scene continues—Garuḍa smiles, gazes long at Śāṇḍilī, then turns to speak to Vāsudeva; sages sit listening in a forest hermitage setting.

S
Sūta
G
Garuḍa
V
Vāsudeva (Viṣṇu)
Ś
Śāṇḍilī
D
Dwijas (sages)

FAQs

In Purāṇic teaching, sacred truth is unfolded through respectful dialogue and attentive observation.

Not specified in this verse; it is a narrative transition within the broader tīrtha-context of the chapter.

None; it is narrative framing.