Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 47

श्रीनारद उवाच । सांप्रतं धरणी प्राप्ता चतुर्वक्त्रस्य संनिधौ । रोरूयमाणा भारार्ता दानवैः पीडिता भृशम् । प्रोवाच पद्मजं तत्र दुःखेन महताऽन्विता

śrīnārada uvāca | sāṃprataṃ dharaṇī prāptā caturvaktrasya saṃnidhau | rorūyamāṇā bhārārtā dānavaiḥ pīḍitā bhṛśam | provāca padmajaṃ tatra duḥkhena mahatā'nvitā

Śrī Nārada sprach: „Soeben trat die Erde in die Nähe des Viergesichtigen (Brahmā). Weinend, von Last bedrückt und von den Dānavas schwer gequält, sprach sie dort zum Lotosgeborenen, von großem Kummer erfüllt.“

śrīvenerable
śrī:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootśrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; उपाधि/विशेषण
nāradaḥNārada
nāradaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnārada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (Predicate)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
sāṃpratamnow, at present
sāṃpratam:
Kāla (Time)
TypeIndeclinable
Rootsāṃpratam (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
dharaṇīthe Earth (goddess)
dharaṇī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdharaṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
prāptāhaving reached
prāptā:
Kriyā (Predicate; participial)
TypeVerb
Rootpra-āp (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘प्राप्त’
caturvaktrasyaof the four-faced one (Brahmā)
caturvaktrasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootcatur (संख्या-प्रातिपदिक) + vaktra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-एकवचन; द्विगु-समास (caturṇi vaktrāṇi yasya) = ब्रह्मा
saṃnidhauin the presence
saṃnidhau:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootsaṃnidhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-एकवचन
rorūyamāṇācrying loudly
rorūyamāṇā:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeVerb
Rootru (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शानच्), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘रोरूयमाणा’ (intensive/iterative crying)
bhārārtāafflicted by burden
bhārārtā:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootbhāra (प्रातिपदिक) + ārta (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; तत्पुरुष (bhāreṇa ārtā)
dānavaiḥby the Dānavas
dānavaiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootdānava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-बहुवचन
pīḍitātormented
pīḍitā:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootpīḍ (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘पीडित’
bhṛśamgreatly, intensely
bhṛśam:
Kriyā-viśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootbhṛśam (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (adverb)
provācasaid, spoke forth
provāca:
Kriyā (Predicate)
TypeVerb
Rootpra-vac (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
padmajamthe lotus-born (Brahmā)
padmajam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpadma (प्रातिपदिक) + ja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; तत्पुरुष (padmāt jātaḥ) = ब्रह्मा
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
duḥkhenawith sorrow, due to grief
duḥkhena:
Hetu/Karaṇa (Cause/Instrument)
TypeNoun
Rootduḥkha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-एकवचन
mahatāgreat
mahatā:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-एकवचन; ‘महान्’
anvitāendowed with, accompanied by
anvitā:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootanu-i (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘अन्वित’ = युक्त/समन्वित

Nārada

Scene: Earth personified (Bhū-devī) arrives before four-faced Brahmā, crying and weighed down, describing torment by daṇavas; Nārada narrates the scene.

N
Nārada
E
Earth (Dharaṇī/Bhūmi)
B
Brahmā (Caturvaktra, Padmaja)
D
Daṇavas

FAQs

When adharma increases, even the Earth is depicted as suffering; divine intervention is sought through rightful cosmic authorities.

No particular tīrtha is mentioned in this verse; it sets up a wider mythic cause within the māhātmya.

None; it is a narrative account describing the Earth’s appeal.