Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 108

एष यज्ञोपवीताढ्यो विशेषात्तपसि स्थितः । छलेन निहतः शक्र तेन त्वं पापसंयुतः

eṣa yajñopavītāḍhyo viśeṣāttapasi sthitaḥ | chalena nihataḥ śakra tena tvaṃ pāpasaṃyutaḥ

„Doch dieser war mit dem heiligen Faden (yajnopavīta) geschmückt und besonders in Askese gefestigt. Durch List wurde er getötet, o Śakra; darum bist du nun mit Sünde behaftet.“

एषःthis (man)
एषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यज्ञोपवीताढ्यःendowed with the sacred thread
यज्ञोपवीताढ्यः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयज्ञोपवीत (प्रातिपदिक) + आढ्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषार्थः (यज्ञोपवीतेन आढ्यः/युक्तः)
विशेषात्especially
विशेषात्:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावार्थे तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb): ‘especially/particularly’
तपसिin austerity
तपसि:
Adhikarana (Location/State)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
स्थितःsituated/engaged
स्थितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP) पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; एषः इति विशेष्य
छलेनby deceit
छलेन:
Karana (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootछल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
निहतःwas slain
निहतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि+हन् (धातु) → निहत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे
शक्रO Śakra (Indra)
शक्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
तेनtherefore/by that
तेन:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; हेत्वर्थे
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीय-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पापसंयुतःtainted with sin
पापसंयुतः:
Visheshana (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक) + संयुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; सम्+युज्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषार्थः (पापेन संयुतः = associated with sin)

Brahmā

Listener: Indra (Śakra)

Scene: A lone ascetic with yajñopavīta and matted hair is shown slain through a trick; Indra stands troubled, vajra lowered, while Brahmā points to the moral fault—deceit against tapas.

B
Brahmā
I
Indra (Śakra)
Y
Yajñopavīta
T
Tapas
C
Chala

FAQs

Sin is intensified when one harms the spiritually disciplined—especially through deception rather than open battle.

No named site appears; the verse explains the cause that necessitates later tīrtha-based expiation.

None directly; it identifies the transgression (chala + harming a sacred-threaded tapasvin) that requires purification.