Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 16

ततो निवार्य सैन्यं स्वमुपद्रवभयान्नृपः । पञ्चभिः पांडवैः सार्धं शतसंख्यैस्तथा सुतैः

tato nivārya sainyaṃ svamupadravabhayānnṛpaḥ | pañcabhiḥ pāṃḍavaiḥ sārdhaṃ śatasaṃkhyaistathā sutaiḥ

Darauf hielt der König aus Furcht vor Unruhe sein eigenes Heer zurück und zog umher, begleitet von den fünf Pāṇḍavas und ebenso von seinen hundert Söhnen.

ततःthen
ततः:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअनन्तर/हेतुवाचक-अव्ययम् (then/thereupon)
निवार्यhaving restrained
निवार्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootनि+वृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund); ‘having restrained/checked’
सैन्यम्army
सैन्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्
स्वम्his own
स्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम/विशेषण-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; ‘सैन्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्
उपद्रवभयात्from fear of trouble
उपद्रवभयात्:
Apadana (Cause/Source/अपादान)
TypeNoun
Rootउपद्रव-भय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचनम्; उपद्रवस्य भयम् (fear of disturbance)
नृपःthe king
नृपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्
पञ्चभिःwith five
पञ्चभिः:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeAdjective
Rootपञ्चन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्; ‘पाण्डवैः’ इत्यस्य विशेषणम्
पाण्डवैःwith the Pāṇḍavas
पाण्डवैः:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeNoun
Rootपाण्डव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्
सार्धम्together with
सार्धम्:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formसहार्थक-अव्ययम् (together with)
शतसंख्यैःnumbering a hundred
शतसंख्यैः:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeAdjective
Rootशत-संख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्; ‘सुतैः’ इत्यस्य विशेषणम्
तथाalso
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formसमुच्चय/रीत्यर्थक-अव्ययम् (also/likewise)
सुतैःwith sons
सुतैः:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्

Narrator (contextual Purāṇic narration within Tīrthamāhātmya; exact speaker not explicit in snippet)

Type: kshetra

Scene: At the boundary of the hermitage zone, the king signals his troops to halt; only a small, respectful party proceeds—Pāṇḍavas alongside—toward the quiet āśramas, conveying humility and protection of sanctity.

D
Dhṛtarāṣṭra
P
Pāṇḍavas
K
Kauravas

FAQs

Approaching a tīrtha requires humility and non-disruption—worldly power is set aside to protect the sanctity of the kṣetra.

The unnamed kṣetra of Adhyāya 72; this verse emphasizes proper conduct upon entering it.

A behavioral prescription: restrain military display and avoid causing upadrava (disturbance) in a sacred area.