Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5

सूत उवाच । आनर्तः सुहयो नाम पुरासीत्पृथिवीपतिः । सर्वारिभिर्हतो युद्धे पलायनपरायणः । उच्छिष्टो म्लेच्छसंस्पृष्ट एकाकी बहुभिर्वृतः

sūta uvāca | ānartaḥ suhayo nāma purāsītpṛthivīpatiḥ | sarvāribhirhato yuddhe palāyanaparāyaṇaḥ | ucchiṣṭo mlecchasaṃspṛṣṭa ekākī bahubhirvṛtaḥ

Sūta sprach: Einst gab es einen König der Erde namens Ānarta, genannt Suhaya. Von all seinen Feinden im Kampf geschlagen und auf Flucht bedacht, wurde er unrein—befleckt durch den Umgang mit den Mlecchas—allein, und doch wie von vielen Nöten umringt.

सूतःSūta (the narrator)
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
आनर्तःĀnarta (a king/person named Ānarta)
आनर्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआनर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सुहयःSuhaya (name)
सुहयः:
Samanadhikarana (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootसुहय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नामby name
नाम:
Sambandha/Name-marker (नाम-निर्देशक)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नाम-शब्दः (particle indicating appellation)
पुराformerly
पुरा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
पृथिवीपतिःlord of the earth, king
पृथिवीपतिः:
Samanadhikarana (Predicate nominative/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootपृथिवी + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पृथिव्याः पतिः)
सर्वारिभिःby all enemies
सर्वारिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसर्व + अरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural); कर्मधारय (सर्वे अरयः)
हतःslain/defeated
हतः:
Karta (as described)/Predicate adjective
TypeAdjective
Rootहन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
पलायनपरायणःdevoted to fleeing, intent on escape
पलायनपरायणः:
Karta (as described)/Predicate adjective
TypeAdjective
Rootपलायन + परायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (पलायने परायणः = पलायन-निष्ठः)
उच्छिष्टःleftover, defiled
उच्छिष्टः:
Karta (as described)/Predicate adjective
TypeAdjective
Rootउच्छिष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
म्लेच्छसंस्पृष्टःtouched/contaminated by mlecchas
म्लेच्छसंस्पृष्टः:
Karta (as described)/Predicate adjective
TypeAdjective
Rootम्लेच्छ + संस्पृष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (म्लेच्छैः संस्पृष्टः)
एकाकीalone
एकाकी:
Karta (as described)/Predicate adjective
TypeAdjective
Rootएकाकिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
बहुभिःby many
बहुभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण-रूपेण
वृतःsurrounded
वृतः:
Karta (as described)/Predicate adjective
TypeAdjective
Rootवृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Sūta

Tirtha: Ānarteśvara-sānnidhya (Ānarta kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis (Naimiṣāraṇya audience implied)

Scene: A defeated king in travel-worn garments, looking back in fear, stands amid a shadowy forest edge; hostile figures and inner ‘troubles’ encircle him, while in the distance a Śiva-liṅga shrine (Ānarteśvara) glows faintly, promising refuge.

S
Sūta
Ā
Ānarta (king)
S
Suhaya
A
Ari (enemies)
M
Mleccha

FAQs

Even those fallen into defeat and impurity can be restored through the Purāṇic path—turning toward sacred places and dharmic remedies.

The verse sets up the kathā that culminates at the deva-made taḍāga and the Ānarteśvara liṅga described in Adhyāya 65.

None directly; it introduces the king’s compromised condition that the tīrtha narrative will address through purification and worship.