Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 49

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भगवान्वृषभध्वजः । दक्षमाहूय तत्रैव ततः प्रोवाच सादरम्

tasya tadvacanaṃ śrutvā bhagavānvṛṣabhadhvajaḥ | dakṣamāhūya tatraiva tataḥ provāca sādaram

Als er seine Worte hörte, rief der erhabene Herr—Er, dessen Banner den Stier trägt—Dakṣa sogleich an jenen Ort und sprach dann mit gebührender Achtung zu ihm.

तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (वचनम् इति)
वचनम्speech
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
वृषभध्वजःhe whose banner is the bull (Śiva)
वृषभध्वजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvṛṣabha-dhvaja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वृषभस्य ध्वजः)
दक्षम्Dakṣa
दक्षम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आहूयhaving summoned
आहूय:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-ह्वा (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
एवindeed/just
एव:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तर (then)
प्रोवाचsaid
प्रोवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र- वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
सादरम्respectfully
सादरम्:
Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsa-ādara (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (manner adverb, accusative used adverbially)

Sūta (narration)

Tirtha: प्रभास

Type: kshetra

Listener: शौनकादि ऋषयः

Scene: शिवः वृषभध्वजः प्रभासे स्थितः; दिव्य-आह्वान-क्षणे दक्षः प्रकटो भवति—प्रजापति-तेजः, वैदिक-ऋषि-रूप; शिवः सादरं वचनं आरभते; चन्द्रः पृष्ठे दीनः।

Ś
Śiva (Vṛṣabhadhvaja)
C
Candra
D
Dakṣa

FAQs

Divine compassion may work through restoring harmony among beings—addressing the source of suffering (a curse) with dharmic mediation.

The action is framed within the Prabhāsa-kṣetra tīrtha narrative of the chapter.

No rite is prescribed; the verse advances the narrative toward resolution of the curse.