Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 29

ततो गजाह्वयात्तूर्णं समानीय धनं बहु । शोधयामास तत्स्थानं दिवारात्रमतन्द्रितः

tato gajāhvayāttūrṇaṃ samānīya dhanaṃ bahu | śodhayāmāsa tatsthānaṃ divārātramatandritaḥ

Dann brachte er eilends reiche Mittel aus Gajāhvaya (Hastināpura) herbei und reinigte jenen Ort Tag und Nacht, ohne zu ermüden.

tataḥthereafter
tataḥ:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable), उपपद/सम्बन्धबोधक-अव्यय; अर्थे—अनन्तरम् (thereafter)
gajāhvayātfrom (the place/person called) Gajāhvaya
gajāhvayāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootgajāhvaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; समासः—गज + आह्वय (गजेन आह्वयः/गज-आह्वयः)
tūrṇamquickly
tūrṇam:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Roottūrṇa (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable), क्रियाविशेषण (adverb)
samānīyahaving brought/collected
samānīya:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootsam-ā-√nī (नी धातु) (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), परस्मैपदी; अर्थः—सम्यक् आनयित्वा (having brought/collected)
dhanamwealth
dhanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdhana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
bahumuch, abundant
bahu:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootbahu (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (qualifier) धनस्य
śodhayāmāsahe purified/cleansed
śodhayāmāsa:
Kriya (Action)
TypeVerb
Root√śudh/śodh (शुध्/शोध् धातु)
Formलिट् (परिप्रास-परफेक्ट/लिट्), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदी; causative (णिच्) भावः—शोधयति स्म (he purified/cleansed)
tatthat
tat:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासपूर्वपदत्वेन (in compound)
sthānamplace, site
sthānam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsthāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; (tat + sthānam → tatsthānam)
divāby day
divā:
Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootdivā (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable), कालवाचक (time-adverb)
rātramnight (through night)
rātram:
Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootrātra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; (divā + rātram → divārātram)
atandritaḥuntiring, unwearied
atandritaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Roota-tandrita (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नञ्-समास/उपसर्गः—अतन्द्रित (untiring), कर्तृविशेषणम्

Narrator (Purāṇic storyteller; specific speaker not explicit in the snippet)

Type: kshetra

Scene: A devoted patron/ascetic arrives with carts of wealth and workers; the neglected sacred spot is scrubbed, swept, and ritually purified under lamps through day and night.

G
Gajāhvaya (Hastināpura)
V
Vidura (implied)
V
Vidureśvara site (implied)

FAQs

Serving a tīrtha through restoration and purification is itself a powerful dharmic act, expressing devotion through sustained effort.

The place being cleaned is the Vidureśvara/Devadroṇī-associated tīrtha site described in Adhyāya 59.

A practical devotional act is implied: tīrtha-śodhana—cleansing and restoring the sacred spot with dedicated effort.