Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 18

ततश्चक्रे पिता नाम वटेश्वर इति स्वयम् । वटस्थेन यतो दत्तः संतुष्टेनांशुमालिना

tataścakre pitā nāma vaṭeśvara iti svayam | vaṭasthena yato dattaḥ saṃtuṣṭenāṃśumālinā

Daraufhin gab der Vater ihm selbst den Namen „Vaṭeśvara“, weil er von Aṃśumālī (dem Sonnengott) gewährt worden war, der, am Banyanbaum (vaṭa) verweilend, zufrieden war.

ततःthen
ततः:
Kāla/Anantara (Then/thereafter)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
चक्रेmade/gave (a name)
चक्रे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
पिताthe father
पिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नामname
नाम:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म (नाम)
वटेश्वरःVaṭeśvara
वटेश्वरः:
Karma-samānādhikaraṇa (Object apposition/कर्मसमनाधिकरण)
TypeNoun
Rootवट + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वटस्य ईश्वरः) नामरूपेण
इतिthus (named)
इति:
Iti-marker (Quotation/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (quotative particle)
स्वयम्himself
स्वयम्:
Karta-viśeṣaṇa (Emphatic/कर्तृविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
वटस्थेनby the one standing in the banyan (tree)
वटस्थेन:
Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootवटस्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (वटे स्थः)
यतःbecause/from whom
यतः:
Hetu/Apadana-link (Cause/source connector)
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय; यद्-प्रभव)
Formअव्यय (relative adverb; 'because/from whom')
दत्तःgiven/bestowed
दत्तः:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective/समनाधिकरण)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (वटेश्वरः/सः)
संतुष्टेनby the pleased
संतुष्टेन:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeAdjective
Rootसम्-तुष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (अंशुमालिना)
अंशुमालिनाby the Sun (garlanded with rays)
अंशुमालिना:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootअंशु + मालिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (अंशूनां माली) सूर्यस्य नाम

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Nāgara Khaṇḍa)

Tirtha: Vaṭeśvara (vaṭa-sthala memorial name)

Type: kshetra

Scene: The father performs naming, declaring the child ‘Vaṭeśvara’, with the banyan and the Sun’s remembered presence implied.

V
Vaṭeśvara
A
Aṃśumālī (Sūrya)
V
Vaṭa (banyan tree)

FAQs

Sacred places are remembered through name-etymologies that bind deity, tree, and boon into a living tradition of worship.

The Vaṭa-associated Sūrya presence that gives rise to the name Vaṭeśvara and the later fame of Vaṭāditya.

No direct rite; it explains the sacred naming connected to Sūrya’s boon at the banyan.