Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 7

नल उवाच । अत्र स्थेयं त्वया देव सदा सन्निहितेन च । सर्वलोकहितार्थाय रोगनाशाय शंकर

nala uvāca | atra stheyaṃ tvayā deva sadā sannihitena ca | sarvalokahitārthāya roganāśāya śaṃkara

Nala sprach: „O Gott, o Śaṅkara, bleibe hier, stets gegenwärtig, zum Wohl aller Welten und zur Vernichtung der Krankheiten.“

नलःNala
नलः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb: here)
स्थेयम्should be stayed (one should remain)
स्थेयम्:
Kriya (Injunctive predicate/विधेय)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + यत् (कृत् प्रत्यय)
Formभाव्य/विधेय कृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive/future passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘स्थातव्यम्’ अर्थे
त्वयाby you
त्वया:
Kartr̥ (Agent in passive sense/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, त्रिलिङ्ग-प्रयोग; तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
देवO god
देव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
सदाalways
सदा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time: always)
सन्निहितेनbeing present/near
सन्निहितेन:
Kartr̥ (Agent qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसन्निहित (कृदन्त-प्रातिपदिक; नि-धा/धा धातोः)
Formभूतकृदन्त (past participle) ‘सन्निहित’; पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; विशेषणं ‘त्वया’ इत्यस्य
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक निपात (conjunction: and)
सर्वलोकहितार्थायfor the welfare-purpose of all worlds/people
सर्वलोकहितार्थाय:
Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसर्व + लोक + हित + अर्थ (प्रातिपदिकानि)
Formसमासः (तत्पुरुष; ‘सर्वलोकस्य हितार्थः’); पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन; प्रयोजनार्थे
रोगनाशायfor the destruction of disease
रोगनाशाय:
Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootरोग + नाश (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुष; ‘रोगस्य नाशः’); पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन; प्रयोजनार्थे
शंकरO Śaṅkara
शंकर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशंकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

Nala

Tirtha: Suvimala-kuṇḍa (implied by v.55.10) and adjacent Śiva-prāsāda

Type: kund

Listener: Śaṅkara

Scene: King Nala, hands folded, petitions Śaṅkara to remain ever-present at the shrine for the welfare of all worlds and the destruction of diseases.

N
Nala
Ś
Śaṅkara (Śiva)

FAQs

The highest use of divine favor is lokahita—seeking blessings for the healing and benefit of all, not merely oneself.

The place where Śaṅkara is requested to remain permanently—identified in Adhyāya 55 as a healing shrine with a nearby kuṇḍa.

A devotional request/saṅkalpa establishing the deity’s perpetual sannidhi (abiding presence) at the site.