Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 45

तस्मान्नार्हसि शप्तुं त्वं प्रतिशापेन सन्मुनिम् । निषिद्धः स तथा भूपस्ततस्तत्सलिलं करात् । पादयोः कृत्स्नमुपरि प्रमुमोच ततः परम्

tasmānnārhasi śaptuṃ tvaṃ pratiśāpena sanmunim | niṣiddhaḥ sa tathā bhūpastatastatsalilaṃ karāt | pādayoḥ kṛtsnamupari pramumoca tataḥ param

„Darum sollst du den guten Weisen nicht mit einem Gegenfluch belegen.“ So zurückgehalten, ließ der König das Wasser aus seiner Hand fallen und goss es ganz über seine eigenen Füße.

तस्मात्therefore; from that (reason)
तस्मात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; सर्वनाम
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक निपात (negation)
अर्हसिyou ought (to)
अर्हसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन
शप्तुम्to curse
शप्तुम्:
Karma (Object of ‘ought’/कर्म)
TypeVerb
Rootशप् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive/तुमुन्)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
प्रतिशापेनwith a counter-curse
प्रतिशापेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रतिशाप (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
सत्-मुनिम्the noble sage
सत्-मुनिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक) + मुनि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—सत् + मुनि (कर्मधारय: “good/true sage”)
निषिद्धः(was) forbidden
निषिद्धः:
Vidhaya (Predicate/विधेय)
TypeVerb
Rootनि-षिध् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
तथाthus
तथा:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: “thus/so”)
भूपःthe king
भूपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूप (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
ततःthen; thereupon
ततः:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (ablatival adverb: “then/from there/thereupon”)
तत्-सलिलम्that water
तत्-सलिलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम) + सलिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—तत् + सलिल (तत्पुरुष: “that water”)
करात्from (his) hand
करात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
पादयोःon the two feet
पादयोः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive) / सप्तमी (7th/Locative), द्विवचन; अत्र अधिकरणार्थे (locative sense: “on the feet”)
कृत्स्नम्entire; whole
कृत्स्नम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत्स्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘सलिलम्’ इत्यस्य विशेषण
उपरिupon
उपरि:
Adhikarana (Location marker/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootउपरि (अव्यय)
Formअव्यय (preposition/adverb: “upon/on”)
प्रमुमोचhe released/poured
प्रमुमोच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√मुच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
ततःthen
ततः:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (connector: “then”)
परम्afterwards
परम्:
Sambandha (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभूत-प्रयोग (adverbial accusative: “afterwards/thereafter”)

Nārada

Scene: The king, halted mid-ritual of cursing, turns the water away from the intended target and pours it upon his own feet; the sage stands nearby, tension easing but fate already set in motion.

N
Nārada

FAQs

Self-restraint and reverence toward sages avert greater sin; redirected anger often rebounds upon oneself.

Not specified in this verse; the emphasis is on dharmic conduct within the chapter’s sacred narrative.

It implicitly warns against pratiśāpa (counter-cursing a sage) and depicts the ritual water used in acts of śāpa.