Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 81

राजोवाच । गच्छ नन्दिनि भद्रं ते निजं प्राप्नुहि बालकम् । गोकुलं च सखीः स्वाश्च तथान्यं च सुहृज्जनम्

rājovāca | gaccha nandini bhadraṃ te nijaṃ prāpnuhi bālakam | gokulaṃ ca sakhīḥ svāśca tathānyaṃ ca suhṛjjanam

Der König sprach: „Geh, Nandinī — Heil und Segen seien mit dir. Kehre zu deinem Kälbchen zurück, nach Gokula, zu deinen Gefährtinnen und zu all deinen Wohlgesinnten.“

राजाthe king
राजा:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
गच्छgo
गच्छ:
क्रिया (Command)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदम्
नन्दिनिO Nandinī
नन्दिनि:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootनन्दिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
भद्रम्good fortune
भद्रम्:
आशीः/फल (Benediction)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; आशीर्वाद-प्रयोगः (benedictive nominal)
तेfor you / to you
ते:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (Beneficiary/Genitive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/सम्बन्ध) एकवचन (enclitic genitive/dative form; here genitive: 'to/for you' sense)
निजम्your own
निजम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषणम् (agreeing with बालकम्)
प्राप्नुहिreach / obtain
प्राप्नुहि:
क्रिया (Command)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदम्; उपसर्गः प्र-
बालकम्child / boy
बालकम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootबालक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
गोकुलम्Gokula (cowherd settlement)
गोकुलम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootगोकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
and
:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
सखीःfemale friends
सखीः:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootसखी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन
स्वाःyour own
स्वाः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन; विशेषणम् (agreeing with सखीः)
and
:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
तथाlikewise
तथा:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: likewise)
अन्यम्other
अन्यम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषणम् (agreeing with सुहृज्जनम्)
and
:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
सुहृज्जनम्friendly people / well-wishers
सुहृज्जनम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootसुहृद् + जन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; तत्पुरुषः (सुहृदां जनः)

King Kalaśa

Tirtha: Camatkārapura (context)

Type: kshetra

Listener: Nandinī

Scene: A king, seated or standing in a court-like pavilion near the kṣetra, raises a hand in blessing as Nandinī turns toward a pastoral path; a calf and cows wait at the edge of a gोकुल; companions stand nearby, conveying reunion.

K
Kalaśa
N
Nandinī
G
gokula

FAQs

Gratitude and compassion are dharmic virtues—one honors the helper and ensures their wellbeing after receiving guidance.

The verse remains within the Camatkārapura-kṣetra narrative, following Nandinī’s praise of the tīrtha.

No ritual is prescribed; it is an ethical instruction expressed through the king’s benediction and release.