Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 40

न नर्मयुक्तं वचनं हिनस्ति न स्त्रीषु जातिर्न विवाहकाले । प्राणात्यये सर्वधनापहारे पंचानृतान्याहुरपातकानि

na narmayuktaṃ vacanaṃ hinasti na strīṣu jātirna vivāhakāle | prāṇātyaye sarvadhanāpahāre paṃcānṛtānyāhurapātakāni

„Ein scherzhaftes Wort richtet keinen Schaden an; ebenso (Unwahrheit) gegenüber Frauen und zur Zeit der Eheschließung. In Lebensgefahr und beim Verlust allen Besitzes—diese fünf ‚Unwahrheiten‘ gelten als nicht sündhaft.“

not
:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
नर्मयुक्तम्connected with jest
नर्मयुक्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनर्म (प्रातिपदिक) + युक्त (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formतृतीया-तत्पुरुषः (नर्मणा युक्तम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; 'वचनम्' इति विशेषणम्
वचनम्speech/word
वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
हिनस्तिharms
हिनस्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलट्-लकार (present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
not
:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
स्त्रीषुamong women
स्त्रीषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन
जातिःcaste/lineage
जातिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजाति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
not
:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
विवाहकालेat the time of marriage
विवाहकाले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootविवाह (प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (विवाहस्य कालः); पुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
प्राणात्ययेin danger of life
प्राणात्यये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक) + अत्यय (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (प्राणानाम् अत्ययः); पुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
सर्वधनापहारेwhen all wealth is being taken away
सर्वधनापहारे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + धन (प्रातिपदिक) + अपहार (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वस्य धनस्य अपहारः); पुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
पञ्चfive
पञ्च:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्यावाचक-अव्यय/प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; नपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd), बहुवचन-विशेषणवत् 'अनृतानि' इति
अनृतानिfalsehoods/lies
अनृतानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअनृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
आहुःthey say
आहुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअह् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन
अपातकानिnot sinful
अपातकानि:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअपातक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; 'अनृतानि' इति विशेष्यस्य विशेषणम्

Dhenavaḥ (the cows), citing a dharma maxim on permissible untruths

Scene: A didactic tableau: an elder/teacher figure recites dharma-rules to an attentive group; behind, symbolic vignettes show the five contexts—jest, women’s privacy, marriage negotiations, life peril, and total loss of wealth—each framed as a moral exception.

Ā
āpaddharma
P
pañcānṛta (five non-sinful untruths)

FAQs

Truth is a core virtue, yet dharma recognizes compassionate exceptions in extreme circumstances to prevent greater harm.

No tīrtha is named here; the verse provides a dharma principle embedded within the Mahātmya narrative framework.

None; the verse is a normative ethical rule (dharma-nīti) rather than a ritual injunction.