Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

। सूत उवाच । तत्रैवास्ति महापुण्यो ह्रदतीरे व्यवस्थितः । कलशेश्वर इत्याख्यः सर्वपापप्रणाशनः

| sūta uvāca | tatraivāsti mahāpuṇyo hradatīre vyavasthitaḥ | kalaśeśvara ityākhyaḥ sarvapāpapraṇāśanaḥ

Sūta sprach: „Dort selbst, am Ufer des Sees, steht ein überaus verdienstvolles Heiligtum (Śivas), genannt Kalaśeśvara, der Vernichter aller Sünden.“

सूतःSūta (the narrator)
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, स्थानवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
एवindeed/just
एव:
Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, निश्चय/अवधारणार्थक (emphatic particle)
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
महापुण्यःvery meritorious
महापुण्यः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहā (उपसर्ग/पूर्वपद) + पुण्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; विशेषण (adjective)
ह्रदतीरेon the bank of the lake
ह्रदतीरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootह्रद (प्रातिपदिक) + तीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (hradasya tīre)
व्यवस्थितःsituated/standing
व्यवस्थितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + अव + स्था (धातु)
Formकृदन्त, क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
कलशेश्वरःKalaśeśvara (name of Śiva)
कलशेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकलश (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (kalasya īśvaraḥ / kalaśasya īśvaraḥ)
इतिthus/as
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, इत्यर्थक/उद्धरणसूचक (quotative particle)
आख्यःnamed/called
आख्यः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ + ख्या (धातु)
Formकृदन्त, क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) अर्थे ‘नाम्ना प्रसिद्धः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
सर्वपापप्रणाशनःdestroyer of all sins
सर्वपापप्रणाशनः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक) + प्रणाशन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः तत्पुरुष (सर्वेषां पापानां प्रणाशनः) विशेषण

Sūta

Tirtha: Kalaśeśvara

Type: ghat

Scene: A serene sacred lake with lotus blooms; on its bank stands a small but radiant Śiva shrine labeled ‘Kalaśeśvara’, pilgrims approaching with folded hands; the atmosphere suggests immediate purification.

S
Sūta
K
Kalaśeśvara (Śiva)
H
Hrada (lake)

FAQs

Sacred geography is salvific: a Śiva presence at a tīrtha-bank is celebrated as a direct means for purification and renewal.

Kalaśeśvara, a Śiva shrine situated on the bank of a lake (hrada-tīra) within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya.

Implicitly, visiting and venerating (darśana/worship) Kalaśeśvara at the lake-bank is recommended for purification.