Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

समुद्र इव गांभीर्ये सौम्यत्वे शशिसंनिभः । वीर्ये यथा सहस्राक्षो रूपे कन्दर्पसन्निभः

samudra iva gāṃbhīrye saumyatve śaśisaṃnibhaḥ | vīrye yathā sahasrākṣo rūpe kandarpasannibhaḥ

In seiner Würde war er tief wie der Ozean; in seiner Sanftmut dem Mond gleich; an Tapferkeit wie der tausendäugige Indra; und an Schönheit Kandarpa vergleichbar.

समुद्रःocean
समुद्रः:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपमान (standard of comparison)
इवlike
इव:
Upama (Comparison marker/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक (comparative particle)
गाम्भीर्येin depth/gravity
गाम्भीर्ये:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगाम्भीर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विषयाधिकरण (locative of respect)
सौम्यत्वेin gentleness
सौम्यत्वे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसौम्यत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विषयाधिकरण
शशि-संनिभःmoon-like
शशि-संनिभः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootशशि (प्रातिपदिक) + संनिभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपमान-तत्पुरुषः (शशिना संनिभः = शशिसदृशः); विशेषणम् (नृपः implied)
वीर्येin valor/power
वीर्ये:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विषयाधिकरण
यथाas
यथा:
Upama (Comparison marker/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक/प्रकारवाचक (as/just as)
सहस्राक्षःSahasrākṣa (Indra)
सहस्राक्षः:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootसहस्राक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपमान (इन्द्रः)
रूपेin beauty/form
रूपे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विषयाधिकरण
कन्दर्प-सन्निभःlike Kāma (Cupid)
कन्दर्प-सन्निभः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootकन्दर्प (प्रातिपदिक) + सन्निभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपमान-तत्पुरुषः (कन्दर्पेण सन्निभः = कन्दर्पसदृशः); विशेषणम् (नृपः implied)

Sūta

Tirtha: Mahākāla (contextual)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis

Scene: Portrait-like depiction of Rudrasena: calm, moonlike face; posture steady and ocean-deep; armor and weapons indicating Indra-like valor; refined ornaments suggesting Cupid-like beauty.

I
Indra (Sahasrākṣa)
K
Kandarpa

FAQs

Dharma is upheld when power is balanced by gentleness and inner depth—virtues praised as fit for a devotee-king.

The verse prepares the listener for Mahākāla’s māhātmya by portraying the worthy devotee associated with the sacred place.

None; it is a poetic eulogy describing the king’s qualities.