Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 22

यद्येषा भारती सत्या मया सम्यमुदीरिता । तन्मे स्याद्दर्शनं शीघ्रं सद्यः पुष्करसंभवम्

yadyeṣā bhāratī satyā mayā samyamudīritā | tanme syāddarśanaṃ śīghraṃ sadyaḥ puṣkarasaṃbhavam

Wenn diese meine Worte, in Selbstbeherrschung gesprochen, wahr sind, dann möge ich bald die Schau (Darśana) dessen empfangen, der aus Puṣkara hervorgegangen ist, ja noch heute.

यदिif
यदि:
सम्बन्ध (Condition marker)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तार्थक-समुच्चय (conditional particle ‘if’)
एषाthis
एषा:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
भारतीspeech (Bhāratī)
भारती:
कर्ता-समानााधिकरण (Apposition)
TypeNoun
Rootभारती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
सत्याtrue
सत्या:
कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; ‘भारती’ इत्यस्य विशेषणम्
मयाby me
मया:
कर्ता (Agent)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (Instrumental), एकवचन
सम्यम्properly
सम्यम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक्/सम्य (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb ‘properly’)
उदीरिताuttered
उदीरिता:
कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
TypeVerb
Rootउद्-ईर् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘भारती’ इत्यस्य विशेषणम्
तत्then/that
तत्:
सम्बन्ध (Correlative)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; वाक्योपसंहारार्थ
मेfor me
मे:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (For me)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive) एकवचन (enclitic)
स्यात्may there be
स्यात्:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
दर्शनम्a vision, sight
दर्शनम्:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
सद्यःimmediately
सद्यः:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb ‘immediately’)
पुष्करसंभवम्arising from Pushkara
पुष्करसंभवम्:
कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootपुष्कर-संभव (प्रातिपदिक; पुष्कर + संभव)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; ‘दर्शनम्’ इत्यस्य विशेषणम्; सप्तमी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थ (पुष्करात्/पुष्करे संभवम्)

Viśvāmitra (implied by immediate narrative continuation in the next verse)

Tirtha: Puṣkara

Type: kund

Scene: A sage with controlled speech raises hands in prayer at Puṣkara; a luminous form begins to manifest from the lake’s center, as if ‘born of Puṣkara’.

V
Viśvāmitra
P
Puṣkara

FAQs

Truthful, disciplined speech (satya with saṃyama) is portrayed as spiritually potent and capable of invoking divine confirmation.

Puṣkara, presented as a source of divine manifestation and sacred presence.

No direct rite is prescribed here; it is a vow-like invocation for darśana based on truth and restraint.