Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 18

स दृष्ट्वाऽदृष्टपूर्वां तां मार्गपृच्छाकृते ततः । सम्मुखः प्रययौ तूर्णं प्रहृष्टेनांतरात्मना

sa dṛṣṭvā'dṛṣṭapūrvāṃ tāṃ mārgapṛcchākṛte tataḥ | sammukhaḥ prayayau tūrṇaṃ prahṛṣṭenāṃtarātmanā

Als er sie sah—eine, die er zuvor nie erblickt hatte—eilte er ihr entgegen, als wolle er nach dem Weg fragen, und sein Innerstes war von Freude erfüllt.

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वान्त अव्यय)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), पूर्वकाल (having seen)
अदृष्टपूर्वाम्never seen before
अदृष्टपूर्वाम्:
Karman (कर्म)
TypeAdjective
Rootअ (नञ्) + दृष्ट (कृदन्त-क्त) + पूर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (previously unseen)
ताम्her
ताम्:
Karman (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
मार्ग-पृच्छा-कृतेon the pretext of asking the way
मार्ग-पृच्छा-कृते:
Adhikarana/Occasion (अधिकरण/निमित्त)
TypeNoun
Rootमार्ग (प्रातिपदिक) + पृच्छा (प्रातिपदिक) + कृते (कृदन्त-क्त, ‘कृ’ धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; निमित्त/अवसरार्थ (on the pretext/occasion of asking the way)
ततःthen
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, अनन्तर/तस्मात् (then/thereupon)
सम्मुखःfacing (her); towards (her)
सम्मुखः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् (उपसर्ग) + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (facing/towards, in front)
प्रययौwent/approached
प्रययौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-या (धातु) → प्रययौ
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
तूर्णम्quickly
तूर्णम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतूर्णम् (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (quickly)
प्रहृष्टेनwith delighted
प्रहृष्टेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootप्र-हृष् (धातु) → प्रहृष्ट (कृदन्त-क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करणवत् (with delighted)
अन्तरात्मनाwith (his) inner self/heart
अन्तरात्मना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअन्तरात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

Narrator (purāṇic narrator within Tīrthamāhātmya context; exact speaker not explicit in snippet)

Type: kshetra

Scene: The sage steps forward quickly to face the celestial woman, smiling inwardly; his gesture suggests polite inquiry, while his eyes reveal delight.

V
Viśvāmitra (implied)
M
Menakā (implied)

FAQs

It highlights how the mind can rationalize attraction through excuses, illustrating subtle challenges to ascetic restraint.

The meeting occurs at the tīrtha of Adhyāya 42; the site’s narrative fame is reinforced through this well-known episode.

None; the verse describes behavior and intention rather than ritual.