Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 4

ततस्तैः पीडितं दृष्ट्वा विष्णुना प्रभविष्णुना । त्रैलोक्यं शक्तियोगेन प्रोक्तो देवो महेश्वरः

tatastaiḥ pīḍitaṃ dṛṣṭvā viṣṇunā prabhaviṣṇunā | trailokyaṃ śaktiyogena prokto devo maheśvaraḥ

Als Viṣṇu, der machtvolle Herr, sah, dass die drei Welten von ihnen bedrängt wurden, sprach er durch die Kraft seiner göttlichen Śakti zu dem Gott Maheśvara.

tataḥthen, thereafter
tataḥ:
Sambandha (Sequence/ततः)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (ततः)
Formअव्यय; अनुक्रम/हेतुवाचक (then/thereupon)
taiḥby them
taiḥ:
Karana (Agent in passive/कर्ता-करण)
TypeNoun
Roottad (तद्-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; सर्वनाम
pīḍitamafflicted, oppressed
pīḍitam:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Root√pīḍ (पीड् धातु) + kta (क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘त्रैलोक्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriya (Gerund/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (दृश् धातु) + ktvā (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
viṣṇunāby Viṣṇu
viṣṇunā:
Karana (Agent/करण)
TypeNoun
Rootviṣṇu (विष्णु-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
prabhaviṣṇunāby the mighty/powerful one
prabhaviṣṇunā:
Karana (Agent/करण)
TypeAdjective
Rootprabhaviṣṇu (प्रभविष्णु-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् (समर्थ/प्रभावशील)
trailokyamthe three worlds
trailokyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottri (त्रि) + loka (लोक) (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः (trīṇi lokāni)
śaktiyogenaby the union/application of power
śaktiyogena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootśakti (शक्ति) + yoga (योग) (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (śakteḥ yogaḥ)
proktaḥwas addressed/invoked
proktaḥ:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√vac (प्र-वच् धातु) + kta (क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
devaḥthe god
devaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (देव-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
maheśvaraḥMaheśvara (Śiva)
maheśvaraḥ:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā (महा) + īśvara (ईश्वर) (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (mahān īśvaraḥ)

Sūta

Listener: Ṛṣis

Scene: The three worlds appear distressed; Viṣṇu, radiant and composed, turns toward Maheśvara and addresses him with purposeful energy; the scene conveys urgency without panic—divine strategy in motion.

V
Viṣṇu
M
Maheśvara (Śiva)
T
Trailokya

FAQs

Cosmic order is restored through coordinated divine action; sectarian harmony is implied by Viṣṇu seeking Śiva’s aid.

Not specified in this verse; it narrates the divine consultation that precedes the tīrtha-related outcome.

None; it describes the turning point where Viṣṇu approaches Śiva.