Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

। सूत उवाच । अगस्त्यस्याश्रमोऽन्योस्ति तथा तत्र द्विजोत्तमाः । यत्र तिष्ठति विश्वात्मा स्वयं देवो महेश्वरः

| sūta uvāca | agastyasyāśramo'nyosti tathā tatra dvijottamāḥ | yatra tiṣṭhati viśvātmā svayaṃ devo maheśvaraḥ

Sūta sprach: O Beste der Zweifachgeborenen, es gibt noch eine andere Einsiedelei des Agastya; dort weilt leibhaftig die Allseele, der Herr Maheśvara selbst.

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
अगस्त्यस्यof Agastya
अगस्त्यस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअगस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
आश्रमःhermitage
आश्रमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अन्यःanother
अन्यः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण
अस्तिis, exists
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
तथाalso, likewise
तथा:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-क्रियाविशेषण (locative adverb)
द्विजोत्तमाःO best of the twice-born
द्विजोत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (द्विजानाम् उत्तमाः) संबोधनार्थे प्रयोगः
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्धवाचक-देशवाचक (relative locative adverb: where)
तिष्ठतिstands, resides
तिष्ठति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
विश्वात्माthe universal Self
विश्वात्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारय/तत्पुरुष (विश्वः आत्मा यस्य / विश्वस्य आत्मा)
स्वयम्himself
स्वयम्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (reflexive adverb: oneself)
देवःthe god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
महेश्वरःMaheśvara (Great Lord Śiva)
महेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (महान् ईश्वरः)

Sūta

Tirtha: Agastya-āśrama (another hermitage)

Type: kshetra

Listener: dvija-uttama(s) (assembled sages/brāhmaṇas)

Scene: A forest hermitage with Agastya’s hut and a sacred grove; Śiva appears or is felt as an immediate presence—either as a luminous ascetic form or as a liṅga radiating within the āśrama.

S
Sūta
A
Agastya
M
Maheśvara (Śiva)

FAQs

A tīrtha becomes supremely sacred where the Lord is present; divine presence sanctifies geography and practice.

Agastya’s hermitage (Agastya-āśrama) presented as a sacred locus where Maheśvara abides.

None in this verse; it introduces the site and its defining sanctity (Śiva’s presence).