Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2

तत्र श्रावणमासस्य पंचदश्यां समाहितः । यः करोति नरः स्नानं स लभेद्वांछितं फलम्

tatra śrāvaṇamāsasya paṃcadaśyāṃ samāhitaḥ | yaḥ karoti naraḥ snānaṃ sa labhedvāṃchitaṃ phalam

Dort erlangt am fünfzehnten Mondtag des Monats Śrāvaṇa jeder Mensch, der mit gesammeltem Geist das heilige Bad vollzieht, die ersehnte Frucht.

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)
श्रावणमासस्यof the month of Śrāvaṇa
श्रावणमासस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootश्रावण + मास (प्रातिपदिक); श्रावणमास (समास)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
पञ्चदश्याम्on the fifteenth (lunar day)
पञ्चदश्याम्:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootपञ्चदशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
समाहितःcomposed; attentive
समाहितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-धा (धातु) से क्त-प्रत्यय; समाहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; 'concentrated/collected'
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
करोतिdoes; performs
करोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्नानम्bath
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तदनुयायी (correlative pronoun)
लभेत्would obtain
लभेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
वाञ्छितम्desired
वाञ्छितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवाञ्छित (कृदन्त-प्रातिपदिक); वाञ्छ् (धातु) से क्त
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying 'फलम्')
फलम्fruit; result
फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Narrative voice (contextually Sūta/Lomaharṣaṇa in Tīrthamāhātmya)

Tirtha: Saptarṣi-āśrama-tīrtha (associated bathing spot)

Type: kund

Listener: Dvi-ja-śreṣṭhas

Scene: A pilgrim at dawn on Śrāvaṇa’s fifteenth tithi enters the sacred water near the Saptarṣi-āśrama, hands folded in sankalpa, mind steady; hermitage and forest frame the scene.

Ś
Śrāvaṇa (month)
P
Pañcadaśī (15th tithi)
S
Snāna (ritual bath)

FAQs

A tīrtha-bath done with mental steadiness, especially on an auspicious tithi, ripens into swift and wished-for merit.

The verse points to “tatra”—the tīrtha being described in this adhyāya (contextually connected with the Saptarṣi-tīrtha narrative that follows).

Perform snāna (ritual bathing) on the fifteenth tithi of Śrāvaṇa with a composed mind.