Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

भक्षयंति यतः सर्पा अपराधं विना प्रजाः । वारिता अपि ते तस्मात्तान्निगृह्णामि सांप्रतम्

bhakṣayaṃti yataḥ sarpā aparādhaṃ vinā prajāḥ | vāritā api te tasmāttānnigṛhṇāmi sāṃpratam

„Weil die Schlangen Lebewesen auch ohne Vergehen verschlingen und selbst bei Zurückhaltung nicht ablassen, darum schreite ich jetzt dazu, sie zu bestrafen und zu zügeln.“

भक्षयन्तिthey eat/devour
भक्षयन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भक्ष् (भक्ष् धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
यतःbecause, since
यतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय)
Formअव्यय (सम्बन्ध/हेतु-निर्देशक) — 'because/since'
सर्पाःsnakes
सर्पाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
अपराधम्offence, wrongdoing
अपराधम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअपराध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
विनाwithout
विना:
Nishedha/Apavada (Exclusion/अपवाद)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formअव्यय (उपपद/पूर्वसर्गसदृश) — 'without' (सह द्वितीयया)
प्रजाःsubjects/people
प्रजाः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
वारिताःrestrained, forbidden
वारिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Root√वार् (वारण) / √वृ (वृञ्) caus.?; here 'वारित' from √वार् (वारणे) (क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्मणि प्रयोगे 'having been restrained/forbidden'
अपिeven, although
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (निपात) — 'even/also'
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम
तस्मात्therefore, from that
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसक/पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; अव्ययीभावार्थे 'therefore/from that reason'
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
निगृह्णामिI restrain/punish
निगृह्णामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-√ग्रह् (ग्रह् धातु)
Formलट् (वर्तमान), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
साम्प्रतम्now, at present
साम्प्रतम्:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootसाम्प्रतम् (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक क्रियाविशेषण) — 'now/at present'

Brahmā (implied by context; explicit in later verses)

Scene: Brahmā declares a decree against the serpents’ unprovoked devouring; devas look grave, nāga emissaries appear uneasy at the prospect of punishment.

B
Brahmā
S
Sarpa (serpents)
P
Prajā (creatures)

FAQs

Dharma protects the innocent: violence without cause invites divine restraint and correction.

This verse functions as narrative groundwork within the Nāgara-khaṇḍa Tīrtha-māhātmya; no single tīrtha is named in this line.

None; the verse centers on ethical governance and restraint rather than a rite.