Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

तस्मास्वांशेन गच्छंतु तत्र तीर्थान्यशेषतः । तेषां कलिभयं शक्र नैव तत्रास्त्यसंशयम्

tasmāsvāṃśena gacchaṃtu tatra tīrthānyaśeṣataḥ | teṣāṃ kalibhayaṃ śakra naiva tatrāstyasaṃśayam

Darum mögen alle Tīrthas dorthin gehen, mit ihren eigenen Anteilen (Wesenheiten), ganz und gar. O Śakra, dort gibt es für sie keine Furcht vor Kali—daran besteht kein Zweifel.

तस्मात्from that (reason/place)
तस्मात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; सर्वनाम
स्वांशेनby (one’s) own portion/part
स्वांशेन:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootस्व-अंश (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-भावः (स्वः अंशः)
गच्छन्तुlet (them) go
गच्छन्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदम्
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
तीर्थानिthe sacred fords/pilgrimage places
तीर्थानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
अशेषतःentirely
अशेषतः:
Sambandha (Adverbial modifier/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअशेषतः (अव्यय)
Formरीत्यर्थक-अव्यय (adverb), ‘completely/without remainder’
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन; सर्वनाम
कलिभयम्fear of Kali
कलिभयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकलि-भय (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कलॆः भयम्)
शक्रO Śakra (Indra)
शक्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation particle)
एवindeed/at all
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
अस्तिexists
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
असंशयम्without doubt
असंशयम्:
Sambandha (Adverbial modifier/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअसंशय (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रायः क्रियाविशेषणरूपेण (adverbial accusative), ‘without doubt’

Sūta (Lomaharṣaṇa) speaking to the Ṛṣis (deduced); direct address references Śakra within the reported speech

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (as sarva-tīrtha-aṃśa-sanniveśa)

Type: kshetra

Listener: Śakra (Indra)

Scene: Personified tīrthas—river goddesses, sages, and luminous water-vessels—stream toward Hāṭakeśvara, each carrying a glowing ‘aṃśa’; Indra (Śakra) listens as the proclamation of Kali-fearlessness is made.

Ś
Śakra (Indra)
K
Kali
S
Sarva-tīrtha (all tīrthas)

FAQs

A supremely protected kṣetra becomes a refuge even for the powers of other tīrthas, beyond Kali’s reach.

The Hāṭakeśvara–Acaleśvara region presented as a Kali-proof sanctuary where tīrtha-essences congregate.

No explicit rite; it implies pilgrimage value by portraying the site as a convergence of all tīrthas.