Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 10

परंतपाय विप्रेन्द्रास्तथैव रसस म्भवा । अन्नजा दहनायोक्ता ईश्वराय जलोद्भवा

paraṃtapāya viprendrāstathaiva rasasa mbhavā | annajā dahanāyoktā īśvarāya jalodbhavā

O Bester der Brāhmaṇas, ebenso: Eine aus süßer Essenz (rasa) hervorgegangene Kuh ist Parantapa zu geben; eine aus Nahrungskorn hervorgegangene Kuh ist für Dahana vorgeschrieben; und eine aus Wasser hervorgegangene Kuh ist Īśvara darzubringen.

परंतपायto Parantapa (a Rudra/epithet)
परंतपाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootपरंतप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः ‘परान् तपति’ (नाम)
विप्रेन्द्राःO best of brahmins
विप्रेन्द्राः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्रेन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), बहुवचन; तत्पुरुषः ‘विप्राणाम् इन्द्राः’
तथाthus
तथा:
Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis)
रस-सम्भवाarising from rasa/juice
रस-सम्भवा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरस (प्रातिपदिक) + सम्भव (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः ‘रसात् सम्भवा’
अन्नजाborn of food/grain
अन्नजा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्न (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः ‘अन्नात् जा’
दहनायto Dahana (Fire)
दहनाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootदहन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन
उक्ताis stated
उक्ता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘said/declared’
ईश्वरायto Īśvara (Lord)
ईश्वराय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन
जल-उद्भवाarising from water
जल-उद्भवा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजल (प्रातिपदिक) + उद्भव (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः ‘जलात् उद्भवा’

Sūta (deduced from adjoining narration style within Tīrthamāhātmya)

Type: kshetra

Listener: vipreन्द्राः (best of brāhmaṇas)

Scene: A ritual courtyard: one cow offered with sweet offerings (rasa), another with sacks of grain (anna), another with water pots (jala) before a Śiva shrine; brāhmaṇas chant blessings.

P
Parantapa
D
Dahana
Ī
Īśvara (Śiva)
B
Brāhmaṇas
R
Rudra

FAQs

Dāna becomes spiritually potent when offered with right dedication (saṅkalpa) to divine forms, especially in a sanctified kṣetra.

Hāṭakeśvara-kṣetra, within the Nāgara-khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya, connected to the presence of the Ekādaśa Rudras.

Prescribed go-dāna varieties (rasa-born, food-born, water-born) assigned to specific Rudra epithets/forms.