Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 4

पूजार्थं देवताभ्यां च ब्राह्मणेभ्यः समर्पितम् । भिक्षाभुजौ ततो जातौ दम्पती तौ ततः परम्

pūjārthaṃ devatābhyāṃ ca brāhmaṇebhyaḥ samarpitam | bhikṣābhujau tato jātau dampatī tau tataḥ param

Zum Zwecke der Verehrung wurde jenes Vermögen den Gottheiten dargebracht und auch den Brahmanen übergeben. Von da an lebte das Ehepaar von Almosen und nährte sich durch Gaben.

pūjā-arthamfor the purpose of worship
pūjā-artham:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootpūjā (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अर्थे (purpose) अव्ययप्रयोगः; द्वितीया-एकवचनरूपेण अव्ययवत्
devatābhyāmby/with the two deities
devatābhyām:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootdevatā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), द्विवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
brāhmaṇebhyaḥto the Brahmins
brāhmaṇebhyaḥ:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), बहुवचन
samarpitamoffered/dedicated
samarpitam:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootsam-√arp (अर्प् धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त, past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-भावः
bhikṣā-bhujautwo beggar-eaters (living on alms)
bhikṣā-bhujau:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhikṣā (प्रातिपदिक) + bhuj (भुज् धातु/प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (भिक्षां भुञ्जाते इति); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), द्विवचन
tataḥthen
tataḥ:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रमवाचक (then/from that)
jātauwere born/became
jātau:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√jan (जन् धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त, past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
dampatīa couple (husband and wife)
dampatī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdampatī (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (युग्मवाचक), प्रथमा, द्विवचन
tauthose two
tau:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
tataḥthereafter
tataḥ:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (thereafter)
paramfurther/next
param:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः; क्रमवाचक (further/next)

Narrator (Purāṇic narrator; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in Nāgarakhaṇḍa frame)

Tirtha: Nimbēśvara (contextual)

Type: kshetra

Scene: The couple offers their remaining wealth for deity worship and to Brāhmaṇas; afterward they live as alms-eaters, carrying simple bowls and wearing plain garments.

B
Brāhmaṇas
D
Devatās

FAQs

Charity and worship can culminate in detachment—treating wealth as an instrument for dharma rather than possession.

The verse sits within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya connected to Hāṭakeśvara-kṣetra traditions.

Offering for pūjā and giving gifts to Brāhmaṇas (brāhmaṇa-dāna) are explicitly stated.