Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 48

अथ काले तु संप्राप्ते चिन्तयित्वा प्रभातिकम् । प्रभातसमये प्राप्ते स शैवः प्रस्थितस्तदा । दुःशीलेन समायुक्तः संप्रहृष्टतनूरुहः

atha kāle tu saṃprāpte cintayitvā prabhātikam | prabhātasamaye prāpte sa śaivaḥ prasthitastadā | duḥśīlena samāyuktaḥ saṃprahṛṣṭatanūruhaḥ

Als die bestimmte Zeit gekommen war, nachdem er die morgendlichen Vorbereitungen getroffen hatte, brach jener Śaiva bei Tagesanbruch auf—begleitet von Duḥśīla—und vor freudiger Erregung standen ihm die Haare zu Berge.

अथthen
अथ:
Discourse connector
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formसम्बन्ध/अनन्तरार्थक-अव्ययम् (then/now)
कालेat the time
काले:
Adhikarana (Time)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी, एकवचनम्
तुindeed
तु:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोधार्थक-अव्ययम् (but/indeed)
संप्राप्तेwhen (it) had arrived
संप्राप्ते:
Adhikarana (Time qualifier)
TypeAdjective
Rootसम्+√प्राप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्तः (क्त), पुंलिङ्गः, सप्तमी, एकवचनम्; विशेषणम् (काले)
चिन्तयित्वाhaving thought
चिन्तयित्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeIndeclinable
Root√चिन्त् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund)
प्रभातिकम्the morning matter/plan
प्रभातिकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रभातिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; कर्मपदम् (चिन्तयित्वा)
प्रभातसमयेat morning time
प्रभातसमये:
Adhikarana (Time)
TypeNoun
Rootप्रभात + समय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी, एकवचनम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रभातस्य समयः)
प्राप्तेwhen (it) had come
प्राप्ते:
Adhikarana (Time qualifier)
TypeAdjective
Root√प्राप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्तः (क्त), पुंलिङ्गः, सप्तमी, एकवचनम्; विशेषणम् (समये)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
शैवःthe Śaiva (devotee of Śiva)
शैवः:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootशैव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; जातिवाचकः
प्रस्थितःdeparted, set out
प्रस्थितः:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootप्र+√स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्तः (क्त), पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; क्रियाविशेषणवत् (सः)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)
दुःशीलेनwith a wicked-natured (person)
दुःशीलेन:
Sahakari (Associate)
TypeNoun
Rootदुः + शील (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया, एकवचनम्; समासः—उपपद-तत्पुरुषः/नञ्-तत्पुरुषः (दुष्टं शीलं यस्य)
समायुक्तःjoined/associated
समायुक्तः:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसम्+आ+√युज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्तः (क्त), पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (सः)
संप्रहृष्टतनूरुहःwhose body-hairs were thrilled (with joy)
संप्रहृष्टतनूरुहः:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसम्+प्र+√हृष् (धातु) + क्त (कृदन्त) + तनू + रुह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; समासः—बहुव्रीहिः (संप्रहृष्टाः तनूरुहाः यस्य)

Sūta (narrative continuation; explicit only at shloka 46 but maintained here by context)

Type: kshetra

Scene: At the appointed time, after morning preparations, at daybreak a Śaiva devotee sets out, thrilled with goosebumps; beside him is Duḥśīla, a companion marked by bad conduct—creating contrast between inner devotion and risky association.

D
Duḥśīla

FAQs

Pilgrimage and sacred duty are framed as disciplines begun at dawn, with inner fervor directed toward dharma.

Not named yet; the narrative is moving toward a famed sacred river (Murala) described next.

Implicit ‘prabhātika’ conduct—morning observances before travel—without specifying a particular rite.