Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 41

अथासौ सत्वरं गत्वा व्योममार्गेण तं मुनिम् । पप्रच्छ प्रणिपत्योच्चैर्नैमिषारण्यमाश्रितम्

athāsau satvaraṃ gatvā vyomamārgeṇa taṃ munim | papraccha praṇipatyoccairnaimiṣāraṇyamāśritam

Da eilte er davon und gelangte auf dem Himmelsweg zu jenem Muni, der in Naimiṣāraṇya weilte. Nachdem er sich ehrfürchtig niedergeworfen hatte, stellte er ihm laut seine Frage.

अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमसूचक (then/now)
असौhe (that person)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस्-प्रातिपदिक (सर्वनाम)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्गः; प्रथमा (1st), एकवचनम्
सत्वरम्quickly
सत्वरम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसत्वर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriya (Non-finite verb/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया (having gone)
व्योममार्गेणby the sky-path
व्योममार्गेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootव्योम + मार्ग (प्रातिपदिके)
Formपुल्लिङ्गः; तृतीया (3rd), एकवचनम्; साधन/मार्गवाचक (by the route)
तम्that
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्गः; द्वितीया (2nd), एकवचनम्
मुनिम्sage
मुनिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः; द्वितीया (2nd), एकवचनम्
पप्रच्छasked
पप्रच्छ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुषः (3rd person); एकवचनम्; परस्मैपदम्
प्रणिपत्यhaving prostrated
प्रणिपत्य:
Kriya (Non-finite verb/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-नि-पत् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive); नमस्कृत्य (having bowed down)
उच्चैःaloud
उच्चैः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootउच्चैः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (loudly)
नैमिषारण्यम्Naimiṣa forest
नैमिषारण्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनैमिष + अरण्य (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्गः; द्वितीया (2nd), एकवचनम्
आश्रितम्resorted to / inhabited
आश्रितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeVerb
Rootआ-श्रि (धातु)
Formक्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्गः; द्वितीया (2nd), एकवचनम्; विशेषणम् (नैमिषारण्यम्)

Narrator (contextual)

Tirtha: Naimiṣāraṇya

Type: kshetra

Scene: Indradyumna travels through the sky-path and arrives at a forest hermitage; he bows at the sage’s feet amid sacrificial implements and quiet ascetics.

I
Indradyumna
M
Mārkaṇḍeya
N
Naimiṣāraṇya

FAQs

Knowledge is gained through humility—approaching the wise with prostration and sincere questioning.

Naimiṣāraṇya is presented as the sage’s abode, reinforcing its status as a sanctified landscape of revelation.

Respectful prostration (praṇipāta) and inquiry (praśna) are modeled as devotional-ethical conduct.