Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 33

दृश्यादृश्यमजं चैव वैराजं सततोज्ज्वलम् । बहुलं सर्वजं धर्म्यं निर्विकल्पमनीश्वरम्

dṛśyādṛśyamajaṃ caiva vairājaṃ satatojjvalam | bahulaṃ sarvajaṃ dharmyaṃ nirvikalpamanīśvaram

Es ist zugleich sichtbar und unsichtbar; ungeboren; kosmisch (vairāja) und stets strahlend. Weit und Ursprung von allem, ist es der Grund des Dharma — frei von geistigen Konstruktionen und jenseits von Herrschaft, wie man sie gewöhnlich denkt.

दृश्यादृश्यम्visible and invisible
दृश्यादृश्यम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदृश्य (कृदन्त; √दृश् (धातु) + यत्, ‘visible’) + अदृश्य (कृदन्त; अ+दृश्य)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (neuter nom/acc sg; ‘visible and invisible’)
अजम्unborn
अजम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (neuter nom/acc sg; adjective)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (indeclinable; ‘and’)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपात (indeclinable; emphatic particle ‘indeed/just’)
वैराजम्radiant/royal, belonging to Virāj
वैराजम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवैराज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (neuter nom/acc sg; adjective)
सततोज्ज्वलम्ever-luminous
सततोज्ज्वलम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसतत (प्रातिपदिक) + उज्ज्वल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (neuter nom/acc sg; adjective)
बहुलम्abundant, manifold
बहुलम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (neuter nom/acc sg; adjective)
सर्वजम्all-producing / born of all
सर्वजम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + ज (कृदन्त; √जन् (धातु) + ड, ‘born/produced’)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (neuter nom/acc sg; adjective)
धर्म्यम्righteous, pertaining to dharma
धर्म्यम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधर्म्य (प्रातिपदिक; धर्म+यत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (neuter nom/acc sg; adjective)
निर्विकल्पम्free from conceptual alternatives
निर्विकल्पम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिः (उपसर्ग) + विकल्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (neuter nom/acc sg; adjective)
अनीश्वरम्without a lord/master; non-sovereign
अनीश्वरम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ (निषेध) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (neuter nom/acc sg; adjective)

Īśvara (Śiva)

Type: kshetra

Scene: Aniconic radiance: a vast, ever-shining presence that is both manifest and unmanifest, with pilgrims and sages perceiving it as a luminous field rather than a fixed deity-form.

V
Virāj
D
Dharma
N
Nirvikalpa

FAQs

The Supreme transcends all dualities (seen/unseen) and conceptualization, yet is the cosmic source and the very foundation of dharma.

No holy site is explicitly referenced in this verse.

None; it supplies a doctrinal portrait to support inner realization.