Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 45

समुद्रो द्विगुणस्तत्र दधिमंडोदसंभवः । साध्या वसंति नियतं महत्तपसि संस्थिताः

samudro dviguṇastatra dadhimaṃḍodasaṃbhavaḥ | sādhyā vasaṃti niyataṃ mahattapasi saṃsthitāḥ

Dort ist der Ozean doppelt an Ausdehnung, entstanden als Meer von Dickmilch und ihrer Essenz. Die Sādhyas wohnen dort beständig, gegründet in großer Askese.

समुद्रःocean
समुद्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
द्विगुणःdouble
द्विगुणः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्या) + गुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
दधिमण्डोदसम्भवःarising from the watery essence of curd
दधिमण्डोदसम्भवः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदधि (प्रातिपदिक) + मण्ड (प्रातिपदिक) + उद (प्रातिपदिक) + सम्भव (सम्+भू धातु, घञ्/अच्-प्रत्यय; प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष: ‘दधिमण्डोदात् सम्भवः’ (source-derived)
साध्याःSādhyas (a class of deities)
साध्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसाध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; देवगण-नाम
वसन्तिdwell/live
वसन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
नियतम्constantly/regularly
नियतम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनियत (नि+यम् धातु, क्त; कृदन्त)
Formअव्ययीभावेन क्रियाविशेषण-प्रयोग (adverbial accusative)
महत्great
महत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; विशेषण
तपसिin austerity/penance
तपसि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
संस्थिताःsteadfast/established
संस्थिताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्+स्था (धातु) + क्त
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त

Unspecified in snippet (Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narrative voice)

Tirtha: Dadhi-samudra (curd-ocean) adjoining Śālmalīdvīpa

Type: kshetra

Scene: A serene, pale-white ocean of curd with gentle swells; on luminous shores, Sādhyas sit in unwavering meditation, surrounded by subtle radiance.

S
Sādhyas
D
Dadhi-maṃḍoda Samudra

FAQs

Even in worlds of abundance, the highest inhabitants are defined by tapas—discipline is portrayed as the true wealth of divine life.

No local tīrtha is named; the verse continues the Purāṇic description of oceans and divine residents.

No direct prescription; tapas is praised implicitly through the Sādhyas’ steadfast practice.