Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 17

Devanagari script

विमानवरमारुह्य तुष्टोऽहं तव सुव्रते । गत्वैकांतप्रदेशं ते कथये परमं महः

Transliteration

vimānavaramāruhya tuṣṭo'haṃ tava suvrate | gatvaikāṃtapradeśaṃ te kathaye paramaṃ mahaḥ

Translation

«O du mit edlen Gelübden, besteige dieses vortreffliche Vimāna. Ich bin dir wohlgesinnt; mit dir an einen abgeschiedenen Ort gehend, werde ich dir die höchste heilige Herrlichkeit verkünden.»

Word by Word

• विमानवरम्: the excellent chariot
• विमानवरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विमान + वर (प्रातिपदिक)
• Form: समास (कर्मधारय): विमान + वर; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• आरुह्य: having mounted
• आरुह्य: Kriya (Prior action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ+रुह् (धातु)
• Form: ल्यप्/क्त्वा-समकक्ष (Gerund/Absolutive: आरुह्य), पूर्वकालिक-क्रिया

• तुष्टः: pleased, satisfied
• तुष्टः: Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तुष् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• तव: of you / your
• तव: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• सुव्रते: O woman of good vows
• सुव्रते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सु + व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: समास (कर्मधारय): सु + व्रत; स्त्रीलिङ्ग (सम्बोधन-रूपेण), सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Kriya (Prior action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त (Absolutive/Gerund), पूर्वकालिक-क्रिया

• एकान्तप्रदेशम्: a secluded place
• एकान्तप्रदेशम्: Karma (Goal/object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एकान्त + प्रदेश (प्रातिपदिक)
• Form: समास (तत्पुरुष): एकान्तस्य प्रदेशः; पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन; सर्वनाम

• कथये: I tell, I will narrate
• कथये: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथय् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• परमम्: supreme
• परमम्: Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (महः)

• महः: great glory/splendour
• महः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Śiva (addressing Pārvatī)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Śiva, pleased, invites Pārvatī to ascend a splendid vimāna; they depart toward a secluded region where he will narrate the supreme sacred glory.

Characters & Entities

• Śiva (Maheśāna)
• Pārvatī
• Vimāna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Spiritual truths and tīrtha-glories are revealed through divine guidance to the sincere, described here as ‘suvrata’ (steadfast in vows).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse announces an upcoming revelation; the tīrtha is identified as the narrative proceeds in Adhyāya 261.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed; the emphasis is on approaching the sacred in purity of vow and receptivity.